Nowa Ruda - spacerem przez miasto węgla położone w objęciach dolnośląskich górPrzyjechaliśmy do leżącej u podnóża Gór Sowich Nowej Rudy, żeby poznać jej najciekawsze atrakcje i sprawdzić, co warto zobaczyć w tej części Dolnego Śląska. Zwiedzanie Nowej Rudy jest związane z górniczą przeszłością miasta, która zostawiła po sobie wyraźne ślady. Najważniejszym z nich jest Turystyczna Kopalnia Węgla, która działa w dawnej Kopalni Węgla Kamiennego "Nowa Ruda" i jest teraz istotną atrakcją miasta. Podpowiem Ci w artykule, jak najlepiej zaplanować czas w Nowej Rudzie i wyciągnąć z niego jak znajdziesz w artykule?listę najciekawszych miejsc i atrakcji, które warto zobaczyć w Nowej Rudzie,mapkę, która ułatwi Ci poznanie Nowej Rudy,rekomendacje dotyczące kawiarni, które warto odwiedzić,szczegóły dojazdu do Nowej leży Nowa Ruda? Dlaczego warto tu przyjechać?Sympatii do Nowej Rudy nabrałem po mojej pierwszej podróży w Góry Sowie. Miasteczko okazało się wtedy dobrą bazą wypadową zarówno w kierunku sowiogórskich szlaków, pobliskich punktów widokowych, jak i okolicznych atrakcji tej części Dolnego Nowej Rudy jeszcze w latach 90. XX wieku kręciło się wokół górnictwa węgla kamiennego. Działająca w mieście Kopalnia Węgla Kamiennego "Nowa Ruda" należała do Dolnośląskiego Zagłębia Węglowego, które działało prężnie również na terenie pobliskiego Wałbrzycha. Miasto wiodło wtedy inne, znacznie aktywniejsze Ratusz to jeden z najładniejszych tego typu budynków, jakie miałem okazję oglądać w PolsceZagłębie jednak upadło. Tłumaczono to lokalnej społeczności względami ekonomicznymi, chociaż wyjaśnienia budziły spore kontrowersje. Decyzję było tym trudniej zrozumieć, że pokłady węgla pod dolnośląską ziemią pozwalały jeszcze na długie lata wydobycia. A bez węgla miasto traciło przecież swojego Ruda znalazła się więc w trudnej sytuacji. Zamknięcie kopalni było dla miasta odcięciem jednej z najważniejszych żył, która dostarczała mu sił do życia. Trzeba było odnaleźć się w nowej rzeczywistości pełnej zamykanych fabryk i zakładów Ruda ma jednak asa w rękawie. Położenie miasta u stóp Gór Sowich, rzut beretem od Parku Narodowego Gór Stołowych i czeskiej granicy rodzi duży potencjał miasto ma się też czym pochwalić. Zrewitalizowany Rynek, rozwijająca się gastronomia i kawiarnie, wiele ciekawych architektonicznie budynków pełnych historii - to atuty, które od razu rzuciły mi się w oczy, gdy zacząłem zwiedzanie Nowej beretem od Nowej Rudy ciągną się piękne i tajemnicze Góry SowieA gdzie dokładnie leży Nowa Ruda? Miasto położone jest na południe od Gór Sowich i jest jedną ze stacji na trasie malowniczej (możliwe, że jednej z najpiękniejszych w Polsce) linii kolejowej łączącej Kłodzko z 20 km dzieli Nową Rudę od czeskiego Broumova, więc połączenie zwiedzania miasta z wizytą po czeskiej stronie brzmi jak dobry pomysł na spacer po Nowej Rudzie wyruszymy wspólnie z które dostarczyło nam do testów kilka produktów dla miłośników wędrówek w otoczeniu gór. Pospacerujemy wspólnie po mieście, a ja podpowiem Ci, jakie atrakcje i miejsca warto zobaczyć w Nowej ułatwić Ci zwiedzanie miasta, przygotowałem mapkę z zaznaczonymi najważniejszymi punktami Nowej Rudy. Jeśli chcesz dostać ode mnie link do mapki, podaj mi poniżej swoje imię i adres mailowy. Będę mógł przesłać Ci link, który otworzysz zarówno na telefonie, jak i na mapce zaznaczyłem również kawiarnie i punkty gastronomiczne, do których polecam zajrzeć w czasie zwiedzania Nowej Rudy. Z takim zestawem informacji będzie Ci znacznie łatwiej poznawać Ruda - co warto zobaczyć? Atrakcje Nowej RudyNowa Ruda jest miastem przyjaznym do sprawnego zwiedzania. Najciekawsze atrakcje miasta leżą blisko siebie, a centralnym puntem wędrówek po mieście i naturalnym środkiem ciężkości jest noworudzki leżącym niedaleko miasta wieżom widokowym, Nową Rudę będziesz mógł zwiedzać nie tylko z poziomu ulicy, ale też patrząc na nią z góry. Przy akompaniamencie górskiego otoczenia miasta, te widoki mogą zrobić duże wrażenie. Ja zdecydowanie "kupuję" urok tej części Dolnego ważne, do wizyty w Nowej Rudzie nie musisz angażować samochodu, bo kolej przywiezie Cię wygodnie do punktu początkowego wycieczki, a później zabierze w podróż w końcu ustalić wspólnie, co warto zobaczyć w Nowej Rudzie i które atrakcje zasługują na Twój czas i uwagę. Zaczynamy zwiedzanie!1. Wieża widokowa na Górze Świętej AnnyGdy tylko wysiedliśmy z pociągu na stacji w Nowej Rudzie, skierowaliśmy się nie do centrum miasteczka, a w przeciwnym kierunku - na Górę Świętej Anny. Doszliśmy do wniosku, że spojrzenie na miasto z góry najlepiej przygotuje nas do zwiedzania Nowej Rudy z poziomu widokowa powstała z czerwonego piaskowca, którego dużo również na prowadzącym tutaj żółtym szlakuSzlak na Górę Świętej Anny można przejść jako pętlę. Na górę łatwiej będzie wdrapywać się szlakiem żółtym, a do centrum Nowej Rudy wrócić nieco bardziej stromym szlakiem o początku i końcu przy stacji kolejowej w Nowej Rudzie liczy sobie nieco ponad 4 kilometry. Przejdziesz ją wolnym tempem w ok. 1,5 na Górę Świętej Anny to przyjemna, szutrowa ścieżka, którą staje się stroma dopiero w końcowej częściPierwsza platforma widokowa na Górze Świętej Anny pojawiła się już pod koniec XIX wieku. Wykonano ją wtedy z drewna, jednak już po kilkunastu latach zaczęto planować stworzenie nowej, murowanej wieży 1911 r. oddano do użytku wieżę o wysokości 14 metrów, zbudowaną w stylu modernistycznym z czerwonego piaskowca. Ten sam piaskowiec tworzy masyw Góry Świętej Anny. Nie zdziw się więc, jeśli pod nogami zobaczyć ziemię o purpurowo-pomarańczowym kompleksowo wyremontowano w 2014 r. Niestety, nie sprawia ona wrażenia, jakby kładziono większy nacisk na jej utrzymanie. Klatka schodowa jest brudna, ze ścian odpada farba z tynkiem, stalowe elementy poddają się szkoda, bo widoki na Góry Sowie i leżącą u ich stóp Nową Rudę są stąd bardzo przyjemne. Wieża położona tak blisko miasta to spory turystyczny atut, o którego estetykę po prostu wypada drodze na Górę Świętej Anny miniesz barokowy kościół św. Anny, który powstał w 1644 r. Wabikiem zarówno dla turystów, jak i pielgrzymów, jest znajdująca się w nim drewniana figura św. Anny Samotrzeciej pochodząca z 1495 r. Ołtarz główny powstał w 1760 wokół Nowej Rudy zapewniają świetne warunki dla niepopularnej jeszcze w Polsce turystyki konnejWładze parafii poszły z duchem czasu i na otaczającym świątynie murze zamontowały tablicę z kodami QR. Pozwalają one za darmo pobrać książkę "Śladami pustelni na ziemi kłodzkiej" i zestaw książek o parafii św. Mikołaja w Nowej Rudzie. Brawo za pomysłowość i pójście z duchem Wieża widokowa na Górze Wszystkich ŚwiętychJeśli na zwiedzanie Nowej Rudy wyegzekwowałeś więcej czasu, zainteresować może Cię też druga z wież widokowych, zlokalizowana na Górze Wszystkich Świętych. W tym przypadku dystans do przejścia jest już znacznie ze stacji kolejowej w Nowej Rudzie, trasa na Górę Wszystkich Świętych (przez Górę Świętej Anny) liczy sobie 14 kilometrów. Przejdziesz ją w ok. 5 godzin. Jeśli podróżujesz samochodem, możesz skierować się od razu do Nowej Rudy Słupiec i stamtąd zacząć Wszystkich Świętych to najwyższe wzniesienie znajdujące się w granicach Nowej Rudy. Mierzy sobie 648 m a na jej szczycie zbudowano kamienną wieżę widokową. Przypomina mi trochę latarnię morską - ciekawe, czy będziesz miał podobne skojarzenia. Do jej budowy użyto czerwonego piaskowca, z którym spotkałeś się już na wieży stojącej na Górze Świętej poniżej szczytu znajdziesz Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej z wnętrzem, które na pewno spodoba się miłośnikom sztuki obejrzeniu Nowej Rudy z góry, czas skierować się do centrum miasteczka i sprawdzić, co ma do zaoferowania Turystyczna Kopalnia WęglaTurystyczna Kopalnia Węgla to ważna atrakcja turystyczna Nowej Rudy, która przypomina o przeszłości ściśle związanej z wydobyciem węgla kamiennego. Tutejsza kopalnia to jeden z najstarszych takich zakładów w Polsce. Historia wydobycia węgla sięga aż 1434 kolejka dawniej dowoziła górników na miejsce pracy, a dziś jest dużą atrakcją dla zwiedzających kopalnięKopalnia w Nowej Rudzie była okryta złą sławą. Praca w niej była niebezpieczna nie tylko w powodu podziemnych wyrzutów metanu, ale głównie przez obecny w składach dwutlenek węgla. Trafienie na niego pod ziemią prowadziło do wyrzutów skał znacznie silniejszych niż te, za które odpowiadał kopalnia z tego niechlubnego powodu należała do najniebezpieczniejszych w Europie. Statystyki mówią o aż 596 (!!) wyrzutach skał na przestrzeni raptem 37 lat (od 1908 do 1945 r.). To aż 16 wyrzutów skał w roku, czyli ponad 1 tak poważny wypadek na katastrofa zabiła w 1941 r. aż 187 ludzi. A może 186? O tym, jak było naprawdę z ofiarami tego wypadku, opowie Barbara Korbas - właścicielka Turystycznej Kopalni Węgla w Nowej Rudzie. Ostatni górnicy wyjechali z kopalni w Nowej Rudzie w 1995 r. i wtedy zakończyła się kilkusetletnia historia pracy tego zakładu. Kopalnia miała jednak szczęście do ludzi i już w 1996 r. osoby związane z zakładem utworzyły tutaj Muzeum organizacji zwiedzania Turystycznej Kopalni Węgla w Nowej Rudzie postawiono na maksymalne zbliżenie się do prawdziwego oblicza pracy w kopalni. Pod ziemią pozostawiono maszyny górnicze, które dawniej służyły w pracy z nich można nadal włączyć i w huku ich pracy wyobrazić sobie, jak trudna musiała być codzienność pracowników tego zakładu. Ciągle działa przenośnik, kombajn górniczy, młoty pneumatyczne i lutnia wentylacyjna. No i oczywiście górnicza kolejka z największych atrakcji kopalni jest właśnie żółta kolejka, która dawniej woziła górników na miejsce pracy, a dzisiaj służy turystom. Poza podziemną częścią kopalni, zwiedzać można też dawne pomieszczenia administracyjne, np. dyspozytornię kopalni. W tym samym budynku działa również połączeniu z angażującymi opowieściami przewodników, zwiedzanie kopalni pozostawia przestrzeń na refleksję już po opuszczeniu jej terenu. Wizyta tutaj to pouczające i interesujące doświadczenie, na które zdecydowanie warto przeznaczyć kilka godzin z pobytu w Nowej Rynek w Nowej Rudzie - Ratusz i Zamek StillfriedówW Nowej Rudzie wszystkie drogi prowadzą na centralny plac miasta, czyli Rynek. W jego centrum stoi pochodzący z końca XIX wieku Ratusz, który zgodnie ze swoim przeznaczeniem jest siedzibą władz miejskich Nowej w żółtych i brązowych kolorach budynek Ratusza to jeden z najładniejszych magistratów, jakie widziałem w Polsce. Dominującym elementem budynku jest wieża umieszczona nad głównym wejściem. Bryła Ratusza jest przesunięta od pierzei Rynku o kąt zbliżony do 45°.Zwróć uwagę na fontannę z pomnikiem św. Jana Chrzciciela, która stoi naprzeciwko głównego wejścia do noworudzkiego Ratusza. Wykuty z pochodzącego ze Strzelina granitu pomnik powstał w 1909 r. Jeden z rogów budynku Ratusza zdobi kolejna fontanna - tym razem z pomnikiem św. Floriana pochodzącym z 1756 przez beton Rynek w Nowej Rudzie jest uroczy, a zawdzięcza to nie tylko charakterystycznemu budynkowi Ratusza, ale też barwnym kamienicom, które okalają plac. Zwróć uwagę na niepozorną kamienicę nr 7 z klimatycznymi podcieniami. Budynek ma ponad 400 lat (oddano go do użytku w 1603 r).W pochodzącym z XVIII wieku domu przy Rynku nr 3 znajduje się Punkt Informacji Turystycznej, do którego prowadzi masa drogowskazów rozlokowanych w całym mieście. To jedna z najlepiej przygotowanych, najużyteczniejszych informacji turystycznych, jakie miałem okazję odwiedzić w czasie zwiedzania Rynkowi nie zaszkodziłoby na pewno wyeliminowanie z niego ruchu samochodów i wkomponowanie w niego większej ilości zieleni, ale już teraz plac dostarcza sporo miejsc do wypoczynku i spokojnych obok Rynku, przy ul. Piłsudskiego, znajdziesz zamek będący dawną rezydencją rodu baronów von Stillfried, czyli tzw. Zamek Stillfriedów. Członkowie tej rodziny byli właścicielami Nowej Rudy przez ponad 300 lat, od 1472 do 1810 fasada Zamku Stillfriedów jest dzisiaj niestety pełna mało estetycznych reklamPierwszy zamek tego bogatego rodu powstał w tym miejscu już w XIV wieku, ale burzliwa historia wielokrotnie prowadziła do poważnych zniszczeń. Wiele razy pojawiała się konieczność odbudowy, a czasami przebudowy zamku. Dzisiaj możemy podziwiać wynik prac z XVIII wieku kierowanych przez znanego włoskiego architekta Andrei Kościół św. MikołajaTrudno będzie Ci nie zauważyć solidnej bryły kościoła św. Mikołaja, która jest mocnym elementem krajobrazu centrum Nowej Rudy. Świątynię od Rynku dzieli raptem kilkadziesiąt metrów, szybko więc rzuci Ci się w oczy ten zbudowany z czerwonej cegły, neogotycki budynek pochodzący z 1888 obejdziesz kościół dookoła, zapuść się na chwilę do jego wnętrza. Jest dość mroczne - ciemne witraże i rozmieszczenie okien powodują, że w środku przez cały dzień jest dość ciemno i św. Mikołaja ma aż 7 drewnianych ołtarzy pochodzących z czasów budowy. Uwagę przyciągają też potężne organy, które zabrzmiały po raz pierwszy w 1890 kościół pełen jest mniejszych i większych wieżyczek. Zbudowano go na planie krzyża łacińskiego. Bryłę trudno objąć zarówno wzrokiem, jak i obiektywem aparatu - szczelnie wypełnia przestrzeń między ulicą Kościelną a rzeką przed klasztorem sióstr salezjanek to dobre miejsce do fotografowania kościoła św. MikołajaNaprzeciwko kościoła, w ciągu zabudowań poszukaj budynku nr 10, do którego prowadzą wysokie schody. To pochodzący z XVII wieku, barokowy klasztor sióstr salezjanek. Współcześnie działa w nim przedszkole, a na przełomie XIX i XX wieku służył jako sierociniec i dom całkiem dobry punkt widokowy na kościół św. Mikołaja i jedno z nielicznych miejsc, które pozwoli Ci zrobić zdjęcie całej bryły Domy Tkaczy i kościół pw. Wniebowzięcia NMPBulwary nad rzeką Włodzicą to kolejny z mocnych punktów zwiedzania Nowej Rudy. Kierując się z Rynku na północ, dotrzesz do ulicy Fredry i tam będziesz mógł zacząć spacer wzdłuż brzegu rzeki. Najciekawiej zrobi się w północnej części trasy, gdy zauważysz pierwsze domy z ulicy Nadrzecznej ciągną się zabudowania tzw. Domów Tkaczy związane z historią noworudzkiego włókiennictwa. Osoby zajmujące się tkactwem pracowały w tej części Dolnego Śląska już w XIV końcówce XVII wieku nad Włodzicą powstały pierwsze drewniane zabudowania tkaczy, które przebudowano pod koniec XIX wieku i nadano im przez to formę, którą możesz podziwiać do Tkaczy to jedno- i dwukondygnacyjne budynki ze spadzistymi dachami i podcieniami, w których zauważysz sklepienia krzyżowe. Spacerując po tej stronie Włodzicy, przejdziesz wzdłuż podcieni i dojdziesz do mostu przerzuconego nad przejść nim na drugą stronę i zobaczyć znajdującą się na pobliskim cmentarzu Kaplicę Loretańską z 1768 r. ufundowaną przez noworudzkich sukienników. Możesz też zawrócić i drugim brzegiem Włodzicy dojść do pobliskiego kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny stoi tuż nad brzegiem WłodzicyŚwiątynia powstała w 1502 r. i pomimo XVIII-wiecznej przebudowy, pozostała prostą, skromną bryłą, która nie rzuca się zbyt mocno w oczy przechodniów. Jeśli uda Ci się wejść do środka (w czasie naszego zwiedzania Nowej Rudy kościół był zamknięty), zobaczysz zabytkowe wyposażenie z posągiem Matki Boskiej z Dzieciątkiem z XV kościoła stoi ciekawy artefakt - prowadząca współcześnie donikąd brama, którą nazywa się Bramą do Ogrodu. Skąd się tu wzięła?Pochodzi z domowego ogrodu pełnego neoklasycystycznych elementów wystroju, który w latach 50. XIX wieku istniał na tyłach pobliskiego budynku przy ul. Piastów 19. Niewielkiemu ogrodowi nie udało się przetrwać, ale pamiątką po nim jest właśnie eksponowany przy kościele portal. Dawniej stał u progu schodów, które prowadziły do to jedyne wspomnienie z dawnego ogrodu. Źródło zdjęcia archiwalnego: i zapomniałbym o najważniejszym. Będąc obok portalu, obejrzyj dobrze brzegi Włodzicy i poszukaj fontanny w kształcie jaszczura. Intrygująca atrakcje Nowej Rudy została ufundowana przez Zakład Wodociągów i Kanalizacji i przyciąga uwagę nie tylko młodszych "Rudek" wzięła swoje imię od bohatera miejskiej legendy - Rajmunda. Wyrachowany i niecechujący się wyższymi uczuciami mieszczanin przez swoje intrygi i chęć zysku doprowadził do samobójstwa swojej narzeczonej. Występek ten sprowadziła na niego okrutną karę wymierzoną przez nimfy jaszczur chowa się w jaskini tuż obok mostu, który widzisz na lewym zdjęciuGdy zauważyły one rzucającą się do wody wybrankę Rajmunda postanowiły, że nie pozwolą, aby jego podłe uczynki uszły mu na sucho. Zmieniły Rajmunda w wielkiego jaszczura, aby w końcu mógł przybrać wygląd pasujący do jego gadziej minie, gdy któraś z przechodzących nad brzegiem Włodzicy kobiet zakocha się w jaszczurze. Jak na razie Rudek nie osiągnął Stary Browar i Komisariat PolicjiPostaraj się wyegzekwować trochę czasu, aby spokojnie pospacerować po ulicach Nowej Rudy. Przy tym bacznie się rozglądaj, bo w mieście możesz znaleźć sporo ciekawych budynków i historycznych smaczków. Na pewno nie powinieneś odpuścić sobie przejścia ul. Bohaterów numerem 10 trafisz na budynek Miejskiej Biblioteki Publicznej, w którym dawniej mieścił się browar. Od XIX wieku produkowano tu lokalne piwo, a tradycję tę kontynuowano nawet po II wojnie światowej. Warzono tu niepasteryzowane Piwo Noworudzkie, które powstawało jeszcze do lat 70. XX wieku. Ostatecznie browar upadł, kończąc noworudzkie tradycje się w górę ulicy, po przeciwnej stronie dobrze widoczne są jeszcze niemieckie napisy naniesione na ścianę budynku dawnej hurtowni materiałów budowlanych (ul. Ciemna 5). To pozostałości po reklamach, których treści nie udało mi się z numerem 29 to Komisariat Policji, który zajmuje wybudowany z czerwonej cegły gmach reprezentujący renesans niderlandzki. Od strony ul. Bohaterów Getta prowadzą do niego schody, które aż proszą o bycie w tej części miasta, powędruj jeszcze pod adres Niepodległości 2. Pochodzący z 1877 r. budynek na przestrzeni lat gościł w swoich murach wiele urzędów - starostwo powiatowe (do czasu likwidacji powiatu w 1932 r.), szkołę graficzną, sąd, jak np. wieża widokowa na Górze Świętej Anny, budynek ten powstał z charakterystycznego dla Nowej Rudy czerwonego piaskowca. Obejrzeć można go niestety tylko z chłodny, letni poranek w Nowej Rudzie korzystaliśmy z lekkich kurtek Viking Becky i Viking Bart, które łatwo skompresowały się do naszych plecaków, gdy już się ociepliłoPo szlakach dookoła Nowej Rudy i po samym mieście wędrowaliśmy w kurtkach marki Viking, które testowaliśmy we współpracy z podróży przydają nam się przede wszystkim takie ubrania, które nie zajmują zbyt wiele miejsca w plecaku, dają się łatwo skompresować i służą w jak największej liczbie sytuacji. Kurtki Viking Becky (damska) i Viking Bart (męska) pomogły przetrwać chłodny modele to kurtki softshellowe, które mają dodatkowo puchową ocieplinę, więc sprawdzą się nie tylko w zimne poranki, ale też w czasie jesiennych i wiosennych trekkingów. W razie przemoczenia nie tracą właściwości termicznych - wszystko przez to, że wypełnienie jest syntetyczne i nie gromadzi zrobiło się cieplej, trafiły do plecaków, nie zajmując zbyt wiele przestrzeni. Warto mieć ze sobą gumki recepturki, którymi można ścisnąć zwiniętą kurtkę i zapomnieć o tym, że ma się ją w górska lemoniada, czyli woda z cytryną, miętą i kostkami lodu towarzyszyła nam w butelce CamelBak MultiBev, którą sprawdzaliśmy na szlakach dookoła Nowej Hałda KWK "Nowa Ruda" i Ruda GóraMówiąc o Nowej Rudzie, nie można zapomnieć o jej węglowej przeszłości. Chociaż... czy na pewno przeszłości? W krajobrazie miasta jest w końcu element, który jest współczesnym stróżem górniczych tradycji Nowej nad miastem Ruda Góra sąsiaduje z hałdą dawnej kopalni "Nowa Ruda". Wędrując prowadzącym w jej rejonie czarnym szlakiem, pod nogami raz na jakiś czas pojawi się trochę czarnych grudek. To węgiel - nie myliłeś się ;)Ze szczytu kopalnianej hałdy świetnie widać Nową Rudę i otaczające miasto góry. Spacer czarnym szlakiem to ciekawa, alternatywna trasa dla osób chcących przejść z Turystycznej Kopalni Węgla do centrum Nowej Rudy. Można to zrobić ul. Piłsudskiego, ale... po co, skoro można wdrapać się na hałdę?Czarny szlak prowadzący w stronę Nowej Rudy Przedmieście w końcu doprowadzi Cię do miejsca z pięknym widokiem na Nową RudęJeśli zostawisz sobie ten spacer na koniec zwiedzania Nowej Rudy to nie musisz bać się konieczności wracania do centrum tą samą drogą. Czarny szlak zaprowadzi Cię w okolice przystanku kolejowego Nowa Ruda Przedmieście, skąd dojedziesz pociągiem do centrum Nowej Rudy lub pojedziesz dalej w kierunku Wałbrzycha lub na Rudą Górę korzystaliśmy z butelki CamelBak MultiBev. Jeszcze we Wrocławiu trafiła do niej cytryna, mięta i kostki lodu, z czego wyszła nam orzeźwiająca jest bardzo użyteczna, gdy podróżujemy we dwoje - dzięki odkręcanemu, dużemu kubkowi mogą z niej pić równocześnie dwie osoby. Odkręcany kubek (ten ciemnozielony) można przykryć gumowym wieczkiem ukrytym w zakrętce butelki. Nie będzie więc ryzyka, że pijąc w czasie marszu coś nam się butelka to jeden z produktów, który trafił do nas ze sklepu na testy i od razu znalazł miejsce w naszym podróżniczym plecaku. W tym sklepie znajdziesz więcej podobnego sprzętu, który może Ci się przydać na górskich Dodatkowe atrakcje, które warto zobaczyć w Nowej RudzieJeśli czasami masz tak jak ja i po całym dniu zwiedzania nadal czujesz, że "coś byś jeszcze obejrzał", to mam dla Ciebie kilka dodatkowych atrakcji Nowej traktuj ich jak obowiązkowych punktów w Twoim planie zwiedzania - to miejsca, które warto odwiedzić, jeśli chcesz poznać miasto jeszcze lepiej i masz odpowiednie rezerwy "Conrad"Willa "Conrad" to przypominający zamek budynek z 1889 r., której właścicielem był radca miejski Carl Conrad. Warto zwrócić uwagę na liczne zdobienia fasady budynku. Jak to się w Nowej Rudzie zdarza, willa powstała z czerwonej cegły w stylu neorenesansu współcześnie nie jest eksploatowany. Na szczęście jednak, na początku 2021 r. willa "Conrad" znalazła nowego nabywcę, który planuje adaptację budynku na potrzeby Podwyższenia Krzyża ŚwiętegoKościół Podwyższenia Krzyża Świętego to najstarsza świątynia noworudzkiej parafii, której powstanie wiąże się z legendą o drewnianym krzyżu. Miał on pojawić się w tym miejscu przyniesiony przez wody powodzi, co mieszkańcy odebrali jako znak boży i postanowili uczcić to zdarzenie budową świątyni miały powstać pierwsze domostwa, których budowa wymagała wykarczowania pobliskich lasów. Osadę nazwano więc Neurode, czyli Nowe Karczowisko. I taką nazwę Nowa Ruda nosiła aż do przejęcia władzy przez polską administrację po II wojnie Bożego CiałaKościół Bożego Ciała to charakterystyczna, bajkowo porośnięta bluszczem budowla Nowej Rudy. Powstała pod koniec XIX wieku jako kościół ewangelicki, jednak już w połowie XX wieku przekazano ją w ręce miasta w związku z trudną sytuacją finansową ewangelickiej tym przekazaniu, kościół przestał pełnić swoje sakralne funkcje i służył jako... sklep metalowy Gminnej Spółdzielni Samopomoc Chłopska. Współcześnie kościół należy do parafii św. Mikołaja, ale jego stan (przynajmniej z zewnątrz) świadczy o postępującej degradacji budynku. Chociaż bluszcz ma się całkiem kolejowy nad WoliborkąMajestatyczna, stalowa konstrukcja mostu kolejowego robi wrażenie nie tylko na miłośnikach kolei. Pociągi poruszają się nią niezmiennie od 1880 r., łącząc Kłodzko z Wałbrzychem. Most ma prawie 150 metrów długości, a tor kolejowy wisi ponad 35 metrów nad wodami że most kolejowy jest czynny i pod żadnym pozorem nie wdrapuj się na torowisko. To, że nie spadają z niego pociągi nie oznacza, że jest bezpieczny dla ludzi. Zapewniam Cię, że z poziomu ulicy wygląda odpowiednio w okolicy Nowej Rudy - co warto zobaczyć?Nie szczędziłem Nowej Rudzie dobrych słów, bo to rzeczywiście ciekawe i urocze miasteczko, które zasługuje na coraz większą liczbę turystów. W ich przyciągnięciu pomoże fakt, że okolica Nowej Rudy jest bogata w różnorodne SarnyKilka minut jazdy na południe od Nowej Rudy doprowadzi Cię do tzw. Zamku Sarny. W latach świetności do dworu należał folwark, cegielnia, bielarnia bawełny i kamieniołom wapienia. Hodowano też owce pałacu zaczęła podupadać w XIX wieku, gdy rodzina Götzenów - jego prawowici właściciele, sprzedali Sarnach urodził się Gustav Adolf Graf von Götzen, późniejszy okrutny gubernator Niemieckiej Afryki Wschodniej, którego jedną z metod walki było wywoływanie klęski głodu wśród lokalnej czasach Polski Ludowej dwór nadal niszczał, będąc siedzibą PGR i mieszcząc w sobie mieszkania niektórych pracowników tych gospodarstw. Dzisiaj w końcu doczekał się odpowiedniej opieki. Trwa wieloetapowy remont kompleksu - działa już kawiarnia i hotel w tzw. Domu Sowie i kompleks RieseU stóp Nowej Rudy leży najbardziej tajemnicze pasmo górskie Dolnego Śląska - Góry Sowie. Polecam Ci zaplanowanie kilku dni na wędrówki najpiękniejszymi trasami prowadzącymi na Wielką Sowę czy zrelaksujesz się w malowniczo położonym schronisku PTTK Zygmuntówka, robiąc sobie przerwę od górskich wędrówek i zbierając siły np. przed 6-godzinnym trekkingiem do Twierdzy Srebrna pięknymi szlakami i atrakcjami naturalnymi, Góry Sowie skrywają w swoich podziemiach jedną z największych tajemnic II wojny światowej, czyli tajny kompleks Riese. Wizyta w tej części Dolnego Śląska jest więc co najmniej zjeść w Nowej Rudzie?W Nowej Rudzie działa kilka kawiarni, w których można na chwilę odpocząć od zwiedzania i uporządkować swoje plany na kolejne godziny. Rynek restauracji jest trochę uboższy - miasto ma tu jeszcze spore pole do przy Rynku działa Bar Mleczny Kolorowa, który serwuje smaczne i tanie dania kuchni polskiej. Wizyta w barze to trochę podróż w czasie - wygląda dokładnie tak, jak wyglądały bary mleczne z moich dziecięcych czar w noworudzkim barze mlecznym - zupa ogórkowa zawsze na wagę złota!Porcje są spore, a ceny symboliczne. Sporym minusem jest to, że bar mleczny jest nieczynny w najlepszą kawę w mieście idź koniecznie do Białej Lokomotywy. To autorska kawiarnia prowadzona przez Leszka Kopcio, która jest ważnym punktem na mapie atrakcji Nowej mają tam stałego menu, obsługa robi z Tobą krótki wywiad i na jego podstawie proponuje pasującą do Ciebie nie są wysokie, więc nie powinieneś obawiać się dyskomfortu związanego z brakiem menu i nieznajomością cen. Za specjalność Białej Lokomotywy (kawę z surogatem z żołędzia) zapłaciłem ok. 10-12 zł. Nie pamiętam dokładnie, bo ciągle myślałem o tym, jak pyszną kawę mi punktem do odwiedzenia jest też kawiarnia Dobra Nowina należąca do Olgi Tokarczuk - laureatki Literackiej Nagrody Nobla. W sierpniu 2021 r. zakończył się remont lokalu i znowu przyjmuje on Dobrej Nowinie możesz oczywiście kupić książki naszej noblistki, ale jeśli nie jesteś fanem literatury, na pewno zadowoli Cię dobra dojechać do Nowej Rudy? Do Nowej Rudy możesz wygodnie dojechać zarówno samochodem, jak i transportem publicznym. Wybór środka lokomocji zależy w dużej mierze od Twoich po Nowej Rudzie bądź uważny - możesz znaleźć ciekawe detale architektoniczne albo klimatyczne szyldy sklepówJeśli poza zwiedzaniem Nowej Rudy chcesz również skorzystać ze szlaków Gór Sowich i zobaczyć atrakcje okolicy - samochód może być dla Ciebie przypadku, gdy zależy Ci tylko na zobaczeniu atrakcji miasta, dojazd pociągiem będzie dobrym wyborem. Pamiętaj, że przebiegająca przez Nową Rudę linia kolejowa łącząca Kłodzko i Wałbrzych to jedna z najładniejszych tras kolejowych w pociągu wysiądź na stacji Nowa Ruda, aby znaleźć się jak najbliżej centrum miasta. W granicach Nowej Rudy działają też przystanki Nowa Ruda Przedmieście (obok Turystycznej Kopalni Węgla - przystanek na żądanie) i Nowa Ruda Zdrojowisko (dobry punkt wypadowy na szczyt Kalenicy).Rozkłady jazdy pociągów możesz sprawdzić na Portalu Pasażera. W Nowej Rudzie nie działają kolejowe kasy biletowe, więc bilety kup przez internet lub bezpośrednio u konduktora, bez dodatkowych udało nam się poznać wszystkie najważniejsze atrakcje, zabytki i miejsca, które warto zobaczyć w Nowej Rudzie. Miasto może wydawać się niepozorne, ale bez problemu zaplanujesz jego całodniowe zwiedzanie. Bliskość Gór Sowich może spowodować, że pojawisz się tutaj na dłużej, dzieląc czas między Nową Rudę a górskie szlaki. Życzę Ci więc udanego i zróżnicowanego zwiedzania Nowej Rudy!Artykuł powstał we współpracy z na którego zaproszenie testowaliśmy ubrania marki Viking i sprzęt firmy CamelBak.

Nowa Ruda jako jedna z 14 gmin powiatu kłodzkiego leży w jego północno-zachodniej części, w Obniżeniu Noworudzkim pomiędzy Górami Sowimi, a Wzgórzami Włodzickimi, w dolinie rzeki Włodzicy i Woliborki. Wznosi się średnio na wysokości 360 – 420 m. Piękno Nowej Rudy podkreśla tarasowy układ miasta. Jego malownicze położenie można podziwiać z kursującego na trasie Kłodzko – Wałbrzych szynobusu, dwóch punktów widokowych, jak również z okalających miasto wzniesień i pagórków. Najwyższe wzniesienia to Góra Wszystkich Świętych (648 m i Góra Św. Anny (647 m Urozmaicona rzeźba terenu, ciekawie krzyżujące się ulice, liczne mosty i wiadukty czynią z niej atrakcyjne krajobrazowo i turystycznie miejsce. Bliskie sąsiedztwo Republiki Czeskiej sprzyja wzajemnej współpracy, szczególnie z partnerskim miastem Broumov. Partnerskie kontakty łączą Nową Rudę także z niemieckim Castrop – Rauxel oraz francuskim Wallers – Arenberg. Nowa Ruda ze względu na górskie położenie, malowniczość krajobrazów i obecność w jej granicach wielu obiektów o ciekawej architekturze, a także wpisanych do rejestru i ewidencji zabytków jest miastem o dużym potencjale turystycznym. W Nowej Rudzie urodził się Franz Eckert, który dokonał transkrypcji hymnu Japonii na instrumenty europejskie. Jego popiersie można podziwiać przed Miejskim Ośrodkiem Kultury w Nowej Rudzie. 20 m od rynku, w kawiarni Biała Lokomotywa, mistrz świata baristów oferuje kawę w wielu wersjach smakowych, a pobliska pizzeria serwuje dania kuchni włoskiej i nie tylko. Rynek w Nowej Rudzie nocą Wychodzące z rynku, w cztery strony świata uliczki zaprowadzą nas w ciekawe i pełne tajemnic miejsca. Jednym z nich jest najstarsza część miasta z zabytkowymi domami tkaczy i jedyną na ziemi kłodzkiej Kaplicą Loretańską. Wieczorna iluminacja noworudzkiego rynku eksponuje najpiękniejsze detale architektoniczne. Ewenementem na skalę krajową jest powszechnie występujący na terenie miasta czerwony piaskowiec, z którego wykonane są mury oporowe, podbudowy oraz całe budynki. Centrum Nowej Rudy i jej zabytkowy układ urbanistyczny stanowią solidną podstawę do wypromowania miasta jako ośrodka turystycznego. Malownicza rzeźba terenu, zabytki kultury świeckiej i sakralnej uatrakcyjniają pobyt w mieście. ATRAKCJE TURYSTYCZNE NOWEJ RUDY Kościół św. Mikołaja w Nowej Rudzie Kościół Św. Mikołaja (Kościół parafialny zbudowany w latach 1885-1890 jest przykładem sakralnego neogotyku jako jednego z piękniejszych na Dolnym Śląsku. Przed kościołem znajduje się drewniany krzyż, który ocalał z pożaru w 1884r.), zabytkowy ratusz w centrum (Ratusz, jeden z najładniejszych w Polsce, jest monumentalną i reprezentacyjną budowlą. Niegdyś wokół niego budowano kramy kupieckie oraz sukiennice. Ciekawostką są znajdujące się w Ratuszu gablotki z odciskiem jaszczurki paleozoicznej (Dateosaurus macrourus), żyjącej niegdyś na tutejszym terenie. W ratuszu mieści się Urząd Miejski w Nowej Rudzie, oraz siedziba organizacji pozarządowych. Obiekt ten posiada ciekawą, zabytkową architekturę, co potwierdza wpisanie go do rejestru zabytków). Ul. Radkowska 27 – Kościół św. Katarzyny – według zapisów J. Wittiga pierwsza świątynia wzniesiona w pierwszej połowie XVI wieku, po wielokrotnych przebudowach w stylu neogotyckim. W części centralnej znajduje się obraz przedstawiający patronkę kościoła św. Katarzynę Aleksandryjską. Jest to świątynia trójnawowa z wysmukłą wysoką wieżą z zegarem, którą wieńczy ostrosłupowy hełm ze sterczynami w każdym narożu. W wielobocznym prezbiterium zachowały się jako jedyne po drugiej wojnie światowej witraże przedstawiające czterech ewangelistów. Boczne witraże są już dziełem współczesnym i przedstawiają sceny z życia Chrystusa. ul. Szkolna 3 – budynek starej szkoły – Budynek szkoły wzniesiono w stylu budownictwa ceglanego w duchu neorenesansu, a szczyt w duchu gotyku ceglanego. Wiele elementów w budynku zostało wykonanych z czerwonego piaskowca pochodzącego z kamieniołomu na Górze Wszystkich Świętych. ul. Radkowska – zabytkowy park dworski ze starodrzewiem przy potoku Dzik – Nazwa parku „stary” wzięła się od tego, że został stworzony wraz z powstaniem pałacu, czyli około 1685 r. Park okrąża z jednej strony potok Dzik, który w tym miejscu stanowił fosę dla pałacu. ul. Piwna – zabudowania starego browaru – Browar założony w 1633 r. Pod koniec XIX i XX w. Stał się własnością znanej słupieckiej rodziny piwowarów i gorzelników Thieneltów. W 1945 r. przejęty w stanie produkującym jako „Państwowy Browar Szlagowo”. ul. Piwna 5 – Kościół Ewangelicki (obecnie dom mieszkalny) z rzeźbami i kamiennymi elementami. Pochodzi z 1903 r., murowany z regularnych ciosów z szarego piaskowca, ozdobiony detalem z czerwonego piaskowca z wykutą datą budowy i zatartą inskrypcją. ul. Połoniny – droga krzyżowa – powstała z inicjatywy pustelnika Josepha Hoffmana, grunt pod zabudowę ofiarował rolnik Franz Matzner. Kamieniarz Kintscher ze Ścinawki Średniej wykonał do niej 16 stacji tj. 14 właściwych, 1 wprowadzającą i 1 kończącą. Pierwotnie obrazy przedstawiające mękę Pańską były malowane, dopiero końcem XX wieku poszczególne stacje otrzymały płaskorzeźby z metaloplastyki. Wieża widokowa na Górze Wszystkich Świętych Góra Wszystkich Świętych – Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej – Świątynia miała stanowić wotum za ocalenie od dżumy, jaka miała miejsce w 1680 r. na terenie Ziemi Kłodzkiej. Wybudował ją prawdopodobnie Christoph Langer, miejscowy szewc, wg projektu Jacobo Carove, pierwotnie na planie wpisanego w kwadrat krzyża greckiego o zaokrąglonych narożach, zwieńczona wieloboczną, pozorną kopułą z latarnią. Budulec stanowił miejscowy kamień. W 1750 r. dobudowano od zachodniej strony nawę i 2 boczne kaplice. Kościół został odbudowany w latach 1994-2000. Są w niej pochowani członkowie rodziny von Morgante, ówczesnych właścicieli Słupca, włoskiego pochodzenia. W ołtarzu głównym z korynckimi kolumnami zwraca uwagę figura Matki Bożej Bolesnej, a we wnętrzu sztukaterie w stylu „auriculaire” zwanym w Bawarii „stylem małżowiny usznej”. Wieża widokowa na Górze Wszystkich Świętych – powstała dzięki staraniom słupieckiej sekcji GGV – Kłodzkie Towarzystwo Górskie (niem. Glatzer Gebirgsverein). W 1889 r. wybudowano mini wieżę o wysokości 2,8 m. Góra Wszystkich Świętych była dużą atrakcją turystyczną, więc ok. 20 lat później sekcja GGV zaproponowała budowę nowej, wyższej wieży. 12 czerwca 1913 r. wmurowano pod jej budowę kamień węgielny. Niedługo potem oddano do użytku nową, 15 m, okrągłą, zwieńczoną galeryjką wieżę widokową, wznoszącą się na wysokości 648 m i wybudowaną z czerwonego piaskowca, której nadano imię feldmarszałka von Moltke. Po gruntowanym remoncie w 2011 r. można z niej podziwiać piękne panoramy Sudetów Wschodnich i Środkowych. ul. Kościelna 30 – Dwór wzniesiony w 1598 r. przez Bernharda von Stillfrieda z charakterystycznym portalem wykonanym przez włoskiego kamieniarza, o czym świadczą liczne motywy zdobnicze. W czasie wojny 30-letniej oraz w drugiej poł. XVIII w. dwór pełnił okresowo siedzibę właścicieli dóbr noworudzkich. W latach 1796-1816 w jednej z sal odprawiane były nabożeństwa dla wspólnoty ewangelickiej. Następnie został odkupiony od rodziny von Magnis, kolejnych właścicieli, przez rodzinę Tschischwitzów, w których posiadaniu znajdował się do lat 30. XIX w. Następnym właścicielem był Alfred von Aulock z Poliwody. W 1823 r. dwór spłonął, po czym został odbudowany jeszcze w pierwszej poł. XIX w. Przebudowany w latach 1850-1860, kiedy dobudowano wieżę w stylu nawiązującym do neoklasycyzmu i tudorowskiego neogotyku. Do roku 1930 pełnił funkcję siedziby szlacheckiej, później użytkowany był jako rządcówka. Piwnice dworu od XVI w. były przeznaczone na magazyn wina. Dwór po 1945 r., był budynkiem użyteczności publicznej, a obecnie jest własnością prywatną. Figura św. Jana Nepomucena z 1706 r. figura św. Jana Nepomucena z 1706 r. – najstarsza rzeźba świętego w Nowej Rudzie, patrona tonących i spowiedników. Skrzyżowanie ul. Podjazdowej, Cmentarnej i Fredry. ul. Fredry 1 dawny dom handlowy Wolfa (ze sfinksem nazywanym syrenką noworudzką oraz płaskorzeźbą, przedstawiająca historię transportu, wykonaną z ceramiki bolesławieckiej). Budynek powstały w końcu XVI w. W XVIII w. należał do jednego z bogatszych noworudzkich sukienników Antona Michaela Wolfa prowadzącego interesy handlowe z kupcami zamorskimi, o czym może świadczyć znajdujący się na narożniku budynku sfinks z uskrzydloną głową nazywany również noworudzką syrenką. W 1920 r. otrzymał nową dekorację fasady wykonaną z ceramicznych plakiet z ceramiki bolesławieckiej przedstawiającą środki transportu z lat 30-tych XIX w. oraz początku XX w. ul. Podjazdowa – Most Zamkowy – zabytkowy, kamienny wiadukt w ciągu ul. Piłsudskiego, nad ul. Podjazdową (jeden z najstarszych na Dolnym Śląsku). Obydwie ulice wychodzą z Rynku, a most umożliwia ich skrzyżowanie na różnych poziomach (jest dwuprzelotowy) i uwidacznia różnice poziomów w obszarze miasta. Znajdują się na nim daty budowy i remontów (1626, 1796, 1846). ul. Słupiecka 42 – Muzeum Wittiga – dom wybudowany w 1927 r. wg projektu prof. Josepha Wittiga, profesora teologii, filozofa, ekskomunikowanego za poglądy księdza katolickiego, wreszcie poety, pisarza, kronikarza, który gromadził wiadomości historyczne dotyczące Hrabstwa Kłodzkiego. Jest on autorem „Kroniki Nowej Rudy” i Kroniki Słupca”. Muzeum mieści się w domu rodzinnym Wittiga. Na parterze przygotowano 2 sale ekspozycyjne. W jednej prezentowana jest wystawa biograficzna, w drugiej na podstawie zdjęć archiwalnych odtworzono dawne wnętrze, przypominające otoczenie w jakim żył i mieszkał Joseph Wittig, nastrój i atmosferę pracy oraz wypoczynku. Wystawy prezentują pamiątki osobiste, fotografie, dokumenty i książki autorstwa pisarza. ul. Kopernika 8 – drukarnia Wilhelma Wenzela Klambta – budynek powstał w latach 1860-1870 i był systematycznie rozbudowywany. Najstarsza, parterowa część, reprezentująca skromne budownictwo ceglane, zwrócona jest szczytowo do ulicy. Obok jest willa, należąca niegdyś do rodziny Rose, właścicieli wydawnictwa, zbudowana 1886 r. w stylu budownictwa ceglanego, nawiązująca do architektury średniowiecznej, renesansu i manieryzmu oraz ogród z ciekawym starodrzewiem. Drukarnia działała od poł. XIX w. do końca II wojny światowej oraz po wojnie, jako Zakłady Graficzne Klambt. Później działała w obiekcie jedna z pierwszych w kraju szkoła poligraficzna (od 1946 r.), obecnie Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych. Domy Tkaczy Domy Tkaczy – ciąg 6 budynków, zwróconych podcieniami w kierunku rzeki, powstałych w latach 1708-1818. Są to domy 2 lub 3 taktowe. W przednie takty wbudowano sklepione podcienia wsparte na słupach z czerwonego piaskowca. Pod podcieniami prowadzi ciąg pieszy. Pierwotnie drewniane, przebudowane i podwyższone końcem XIX w. Zachowały się kamienne, datowane portale. Jedyny zachowany drewniany dom z podcieniami wyburzono w 1960 r. Zamek Stillfriedów – pierwsza wzmianka z 1352 r. mówi o drewnianym zamku na kamiennych fundamentach wybudowanym przez Wusthuba (właściciela Nowej Rudy), kolejny właściciel von Donyn polecił w tym miejscu wznieść zamek kamienny, a kolejny, von Stilfried w latach 1536-1550 zleca jego rozbudowę. W 1622 r. zamek spłonął w czasie najazdu na miasto wojsk cesarskich. W 1663 r. dokonano odbudowy i przebudowy zamku. Kolejne przebudowy spowodowały, że widoczne są różne formy architektoniczne, ale dominującym stylem całego obiektu pozostaje późny barok. Okazały czteroskrzydłowy budynek z wewnętrznym dziedzińcem i pięcioosiowym portykiem zwieńczonym balustradą i mansardowym dachem wznosi się na krawędzi skarpy tzw. górnego miasta i od strony południowo – zachodniej zamyka, wraz z dawnym placem przedzamcza, noworudzki rynek. Obecnie własność prywatna. Muzeum Górnictwa w Nowej Rudzie – Placówka prywatna powstała na bazie części obiektów zlikwidowanej KWK „Nowa Ruda”. W skład placówki wchodzi Podziemna Trasa Turystyczna „Kopalni Węgla Kamiennego w Nowej Rudzie”, wykorzystująca sztolnię ćwiczebną Zespołu Szkół Górniczych. W skład ekspozycji, prezentowanej w budynku dawnej dyspozytorni wchodzi wystawa, prezentująca noworudzkie górnictwo węgla kamiennego: jego historię i organizację, górnicze narzędzia i urządzenia, stroje i ubiory robocze oraz modele dawnych budynków i maszyn. Ponadto zobaczyć można oryginalne: piece oraz konstrukcję szybu „Lech”. W skład podziemnej części muzeum wchodzi trasa turystyczna o długości 700 metrów, urządzona w dawnym polu górniczym „Piast”. Podczas zwiedzania trasy prezentowane są technologie zabezpieczania chodników, metody wydobycia i transportu węgla, urządzenia górnicze (kombajn górniczy, wrębiarka). Do ciekawostek trasy należą okazy skamieniałej araukarii czy tzw. „ul” czyli górnicza ubikacja. Przewidziane jest również spotkanie ze Skarbnikiem. Zwiedzanie trasy kończy przejazd elektryczną kolejką, mogącą zabrać do 36 osób. Rynek z Ratuszem w Nowej Rudzie Rynek i Ratusz – obecny jest 3 noworudzkim ratuszem w tej lokalizacji, a 4. historycznie. Zbudowany został w 1884 r. w stylu biedermeier. W okresie 1892-1894 powiększono go poprzez podniesienie dachu oraz ozdobiono (portal, wykusze i okienne szczyty). W północno – zachodnim narożniku budynku wmurowano fontannę z barokową figurą Św. Floriana (1756 r.). Ratusz, jeden z najładniejszych w Polsce, jest budowlą reprezentacyjną. Niegdyś wokół niego budowano kramy kupieckie oraz sukiennice. Ciekawostką są znajdujące się w Ratuszu gabloty z odciskiem paleozoicznego gada (Dateosaurus macrourus), żyjącego kiedyś na tym terenie. Jest to siedziba władz miejskich. Znaczek turystyczny z ratuszem można nabyć w punkcie Informacji Turystycznej w Nowej Rudzie – Rynek 2. Noworudzki Rynek został wytyczony ok. 1442 r. Ma kształt prostokąta lekko pochylonego na północ, otoczonego budynkami wybudowanymi w różnych latach. Wychodzi z niego 6 ulic. Warta uwagi jest pierzeja północno-wschodnia, najstarsza, z zachowanymi podcieniami. Rynek – fontanna z grupą figuralną św. Jana Chrzciciela – pomnik z brązu z 1909 r. wykonany wg projektu prof. Werner-Schwarzburga z Wrocławia. Przedstawia scenę chrztu Jezusa. Cokół i balustrada wykonana z granitu strzelińskiego. Rynek – figura św. Floriana – od 1908 r. wmurowana w naroże Ratusza na nowym cokole. Rzeźba z piaskowca, wykonana prawdopodobnie w pracowni Michaela Klahra w 1756 r., fundowana przez miasto. Pierwotnie stała przy studni na środku Rynku, w 1855 r. przeniesiono ją do części. Ścianka wspinaczkowa (wizualizacja) ul. Kłodzka 16 – Regionalne Centrum Turystyki Aktywnej – świetnie zorganizowane, kompletne zaplecze treningowe, idealne do organizacji zawodów, zgrupowań i obozów dla sportowców różnych dyscyplin z kraju i zagranicy. To nowoczesna baza turystyczna dla grup zorganizowanych i gości indywidualnych zapewniająca maksymalną wygodę poprzez skumulowanie zespołu obiektów w jednym miejscu. Dzięki rozbudowanemu zapleczu noclegowemu i gastronomicznemu obiekt może przyjąć jednocześnie 260 osób, oferując im pełny komfort i możliwości korzystania ze wszystkich obiektów sportowych oraz bogatego zaplecza odnowy biologicznej. RCTA posiada pełnowymiarowy basen sportowy na 25 metrów długości i 8 torów z homologacją Polskiego Związku Pływackiego umożliwiającą organizację wszelkiego rodzaju zawodów pływackich. Dodatkowo w obiekcie jest basen rekreacyjny na 20 metrów, z 4 torami do nauki pływania. Atrakcją są również: 60 metrowa zjeżdżalnia, bicze wodne, gejzery, masaże wodne, sauna sucha i parowa oraz bar słoneczny. W skład obiektu wchodzą hala widowiskowo-sportowa o wymiarach 50 na 23,5 m. oraz hala treningowa przeznaczona do treningów i wykorzystywana pomocniczo w czasie imprez sportowych. Dostępne jest w pełni zmodernizowane, odpowiadające europejskim standardom, pełnowymiarowe boisko piłkarskie ze sztuczną nawierzchnią, trybunami, oświetleniem i bieżnią tartanową. Zaplecze sportowe obiektu wzbogaciło się także o skocznie do skoku w dal i wzwyż, stanowiska do pchnięcia kulą, boiska do piłki plażowej oraz boiska wielofunkcyjne ze sztuczną nawierzchnią i oświetleniem (do tenisa, piłki ręcznej, siatkowej i koszykówki). Ścianka wspinaczkowa Szyb Nowy I – najwyższa ścianka wspinaczkowa (58,80m) w Polsce, będąca symbolem miasta i regionu, znajdująca się w dzielnicy Słupiec. Udostępnione są 2 ścianki (zewnętrzna i wewnętrzna) wraz z zagospodarowaniem terenu (ciągi piesze, miejsca postojowe). Całość przystosowana dla osób niepełnosprawnych. Źródło: IT Nowa Ruda Baza gastronomiczna: Restauracja Parkowa Bar Kuchnia Domowa Pizzeria Ewelina Baza noclegowa: Hotel Dwór Górny Hotel Parkowa Dom Wypoczynkowy Sport Centrum Pokoje Gościnne Centrum Biznesu i Innowacji Gospodarstwo Agroturystyczne „Krucza Dolina”

Nowa Ruda to dawne miasto górnicze z tradycjami kulturalnymi o znaczeniu krajowym - Festiwal Studentów Szkół Artystycznych 1971-75r. a obecnie Noworudzkie Bieguny Kultury i Festiwal Góry miasteczko położone jest na wysokościach od 360 do Dolnym Śląsku,w powiecie kłodzkim w Obniżeniu Noworudzkim,pomiędzy Górami Sowimi a Wzgórzami Włodzickimi - w dolinie rzeki Włodzicy i Woliborki. Nowa Ruda składa się trzech dzielnic:Centrum, Drogosław i Słupiec i obejmuje znaczny obszar o powierzchni ponad Słupiec oddalona jest około pięć kilometrów od ścisłego centrum miasta,położona jest w górnej części Obniżenia Bożkowa pomiędzy Garbem Dzikowca a Wzgórzami Włodzickimi w dolinie potoku Dzik. Tarasowy układ starego miasta,położonego na siedmiu wzgórzach,tajemnicze zakamarki,urozmaicona rzeźba terenu,ciekawie krzyżujące się ulice,liczne mosty,mosteczki i wiadukty czynią z Nowej Rudy atrakcyjne krajobrazowo i turystycznie miejsca na Festiwal Studentów Szkół Artystycznych (1971-75r) nie był przypadkowy,miasteczko jak żadne inne ma w sobie potencjał i klimat do nieograniczonego artystycznego odwiedzenia Nowej Rudy może nas zachęcić,wiele cyklicznych imprez zgodnie z tradycjami kulturalnymi wyboru mamy:Noworudzki Filmowy Zawrót Głowy,Maraton Horrorów,Ogólnopolski Turniej Tańców Polskich,Noworudzkie Koncerty Organowe,Międzynarodowy Festiwal Folkloru,Noworudzkie Zabawy Z Kawą,Noworudzkie Bieguny Kultury i Festiwal ,,Góry Lteratury'',New Hip Hop Road Festival,Noworudzkie Spotkania Taneczne-Festiwal Tańca Comania i Dni Japonii. Od 26 lat z Nową Rudą swoje życie osobiste i literackie związała - pisarka Olga Tokarczuk laureata literackiej nagrody swoje pisarskie gniazdo i swój drugi dom,wybrała malowniczy Krajanów w Wzgórzach Tokarczuk o Nowej Rudzie,Górach Sowich i Kotlinie Kłodzkiej:,,Żyjemy i mieszkamy pośród niezwykłej historii i musimy pamiętać,że obcujemy w pozostałościach po Niemcach ale też o tym,że Ziemia Kłodzka należała niegdyś do Królestwa Czeskiego,że jesteśmy w środku to wszystko właściwie czuć jest w Nowej Rudzie,dlatego klimat jest tu niezwykły''. Pani Olga o Nowej Rudzie:,,Na początku zdumiewało mnie to że nie wiedziałam na którym poziomie miasta znajduję się,że ulice nachodzą na siebie a szczególna jest ulica poziomów w Nowej Rudzie jest wiele,są ulice które się krzyżują bardzo związku z tym nie da się prosto przejechać Nowej Rudy,tylko trzeba objeżdżać całe miasto to właśnie dziwne położenie mnie fascynuje,takie jak w Pirenejach że domy się wydaje mi się piękne i niepowtarzalne, nie ma takich miast w Polsce''. Górna pierzeja noworudzkiego rynku - fontanna z rzeźbą z 1909 roku, przedstawiająca Chrystusa i Jana Chrzciciela w scenie chrztu. Pierwsza historyczna wzmianka o Nowej Rudzie pojawia się w dokumentach z 1337 rozwój Nowej Rudy nastąpił w drugiej połowie XIX wieku,głównie za sprawą przemysłu włókienniczego i górnictwa węgla noworudzka od wieków była częścią historycznego hrabstwa kłodzkiego,jednak jej odrębność geograficzna i silny wzrost potencjału gospodarczego w XIX wieku,aspirował miasto i region w staraniach o utworzenie powiatu. Nowa Ruda - Lata dwudzieste XX wieku. Niemiecki powiat czyli Kreis Neurode istniał od 1855 do 1932 roku,po wojnie w PRLu,od 1954 do 1975 pozostało powiatowym w pamięci jego starszych mieszkańców ale nie tylko,popularny obecnie dziennikarz Onetu Jarosław Kuźniar (pochodzący z Bielawy) w czasie relacji w TVN24 z tragicznego wypadku busa powiedział - ,,w miejscowości Wolibórz w powiecie noworudzkim’’.Obecnie Nowa Ruda pełni funkcje ponadgminnego ośrodka administracyjno-edukacyjnego dla mikroregionu noworudzko-radkowskiego. Z końcem XX wieku wraz z likwidacją ostatniej czynnej kopalni w dzielnicy Słupiec,zakończyła się wielowiekowa tradycja górnictwa podziemnego w Nowej Rudzie i w całym zagłębiu 1996 roku w dawnej kopalni Piast (Ruben) powstało Muzeum Górnictwa - Trasa Turystyczna "Kopalnia Węgla Kamiennego w Nowej zachowanego dokumentu Rubengrube a po wojnie Piast - to najstarsza kopalnia w obecnych granicach Polski. Obiekty kopalniane pola Piast i Słupiec - na zawsze zapisane w pamięci górników z Nowej Rudy. Po upadku noworudzkiego przemysłu nastąpiło większe otwarcie się miasta na ruch turystyczny,po przez ukazanie bogatej historii ziemi noworudzkiej,jej zabytków i walorów miasta na turystykę zaowocowało powstaniem w 1995 roku ,,Szlaku spacerowego grodu nad rzeką Włodzicą'’.Cały szlak pozwala podziwiać najcenniejsze zabytki Nowej Rudy i najbardziej osobliwe Nowa Rudę obowiązkowo należy przejść trasę spacerową grodu nad Włodzicą,gdzie możemy zwiedzić:zabytkowy rynek z Ratuszem, fontannę wraz z pomnikiem św. Jana Chrzciciela,Zamek Stillfriedów,Kościół Św. Mikołaja,pomnik św. Jana Nepomucena z 1706 r,Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i inne ciekawe zabytki i atrakcje. Szlak spacerowy zdecydowanie zyskał po renowacji dolnej części miasta w 2014 to wyjątkowe miejsce co też zauważa pani Olga wiele lat temu:,,Ten widok po prostu rozbudza moją wyobraźnię. Jest to naprawdę niezwykłe miejsce, zupełnie jednak ukryte, tak że go nie widać''.Szlak tutaj zaczyna się od zbiegu ulic Fredry i Cmentarnej,dalej idziemy lewą stroną Włodzicy do mostu przy placu Grunwaldzkim. Tutaj trasa ciągnie się po dwóch stronach Włodzicy,z prawej strony ulicą Zaułek do placu Tkaczy i z lewej do mostku nad Włodzicą - gdzie łączy się z jego prawą nowym odcinku nad Włodzicą, umiejscowiona została mała architektura wraz ze zielenią, oświetleniem i iluminacją, z płyt czerwonego piaskowca wykonano też nowe balustrady wzdłuż rzeki. Klimaty które tutaj spotkamy,zauważyła wiele lat temu nasza noblista Olga Tokarczuk:,,Jak patrzę na rzekę i budynki,które stoją od strony rzeki, to zauważam przepiękny pasaż,ciąg budynków wzdłuż marzyłam o tym by kiedyś,gdyby były szanse na rozbudowę miasta to miejsce podnieść,postawić na tam,wzdłuż rzeki poprowadzić trakt turystyczny z pięknymi podcieniami, rzeka byłaby wtedy zadbana i czysta, pływałyby w niej pstrągi, byłyby zejścia, tak by można było moczyć nogi.’’ W dużej mierze w 2014 roku marzenia te zostały zrealizowane,dzięki staraniom władz miasta Nowa Ruda. Domy tkaczy - ul. nazwane "Domami tkaczy",jednak swoją siedzibę mieli tutaj także sukiennicy,płóciennicy oraz przebudowane gruntownie na początku stulecia,pochodzą z XVII i XVIII WIEKU,obecnie zostało ich tylko sześć,z czego pięć mieści się przy ul. Nadrzecznej a jeden przy ul. Łukowej,tworzą ciekawy zespół zabytkowy. Na zdjęciu z prawej domki tkaczy czasów obecnych przetrwał tylko jeden dom ( Są one zbudowane z kamienia i wszystkie skierowane są szczytami do rzeki budynków, widoczne na zdjęciu tworzą ciąg uliczny a wewnątrz znajdują się: kamienne portale z datami wybudowania budynków - na najstarszym portalu wykuta jest data "1680 rok,pięknie ręcznie kłuta krata metalowa oraz metalowe ozdoby o motywach roślinnych i obok szlaku przy znajduje się Kaplica Loretańska pochodząca z 1765-67 roku,przy kaplicy zespól rzeźb kamiennych z około 1773 roku. ,,Trzeba by było przedzierać się porośniętymi zboczami, zdobywać szczyty i zaraz je porzucać na rzecz dolin. Z jakichś względów miasta lubią doliny, zbocza górskie pozostawiają cmentarzom. Nigdzie zmarli nie mają tak pięknych widoków jak w Wałbrzychu i Nowej Rudzie'' - fragment „Dwunastu obrazków z Wałbrzycha, Nowej Rudy i okolic” Olgi Nowej Rudy czyni z niej doskonałą bazę wypadową w pobliskie Góry Stołowe oraz do uzdrowisk Ziemi Kłodzkiej i za czeską granicę. Bliskie sąsiedztwo z Republiką Czeską sprzyja wzajemnej współpracy szczególnie z zabytkowym miastem Broumov i atrakcyjnym turystycznie sąsiednim regionem, znanym głównie z słynnego na skale światową Skalnego Miasta w czeskich Górach aktywnego wypoczynku w Nowej Rudzie znajdą tu dla siebie wiele możliwości spędzenia wolnego czasu - wędrówka Wzgórzami Włodzickimi, piesza, rowerowa czy konna dostarczy niezapomnianych wrażeń. Najwyższym wzniesieniem Nowej Rudy jest Góra Wszystkich Świętych (648 m i Góra św. Anny (647 m Góra św. Anny w Nowej Rudzie - (647 m Noworudzkie krajobrazy zachwycają każdego kto odwiedzi te tereny – ,,Mnie też inspiruje historia tej ziemi, niezwykły klimat, wysokość horyzontu,który sprawia, że tutaj jest trochę tak jakby było to miejsce dziwne, nawiedzone'' – mówi pisarka Olga klimaty Nowej Rudy i Kotliny Kłodzkiej o których mówi Olga Tokarczuk możemy zauważyć oglądając film ,,Pokot’’ - w reżyserii Agnieszki Holland,autorem scenariusza jest Olga premiera filmu odbyła się nie w stolicy czy we Wrocławiu,ale w lokalnym noworudzkim nie kryje że właśnie tutaj w Kotlinie Kłodzkiej,w Krajanowie chce się zestarzeć razem ze swoim drugim mężem Piotrem. Piesza trasa turystyczna „Szlakiem Teresy Chmury”. Z Nowej Rudy pochodzą lub byli związani,znani w Polsce i w świecie artyści,aktorzy, pisarze: Olga Tokarczuk, Robert Więckiewicz, Krzysztof Tyniec, Edyta Gepert, Zdzisław Leśniak, Karol skwerze przed Noworudzkim Domem Kultury znajduje się popiersie Franza Eckerta,urodzonego w Nowej Rudzie w 1852 r., autora hymnu japońskiego,oraz Aleja Gwiazd z odciskami dłoni pozostawionymi przez artystów filmu i estrady,którzy gościli w Nowej 2013 roku, jedyne w mieście rondo nazwano imieniem piosenkarki Anny kto wie,że część dzieciństwa ta wspaniała artystka spędziła właśnie w Nowej Anny German nazwano rondo przy miejskiej Anię w 1946 roku poznała pani Walentyna. Ich matki przyjaźniły pracowały w nieistniejących już zakładach przemysłu straciły mężów i wróciły z Kazachstanu.,,Ja przed nią miałam respekt. Była nad wyraz nie widziałam, żeby się śmiała, żeby była była zamyślona, domu rozmawiała tylko po rosyjsku.'' - wspomina pani Walentyna Ania uczęszczała do Szkoły Podstawowej nr 1. W tej szkole Anna German po raz pierwszy uczyła się języka ją w 1951 piosenkarka wraz z matką i babcią mieszkała w budynku, przy ul. Nowej Rudzie,w ciągu pięciu lat, jej rodzinę przesiedlano aż Walentyna pamięta,że już w wieku 10 lat Anna German pięknie śpiewała i grała na miała taki jak dzwoneczki.,,Ja jako dziecko porównywałam ją do aniołka - miała jasne włosy,duże oczy wzniesione do grała była taka nastrojowa, zamyślona i pięknie śpiewała'' - mówi pani Walentyna - jak mówi - nie miała wtedy śmiałości do niej podejść. Dzisiaj tego żałuje. - materiał TVP Wrocław Maciej Maciejewski. . ,,Człowieczy los'' utwór Anny German oddaje w pełni rzeczywistość ludzkiego losu, udręki i cierpienia tak nierozerwalnie związanego z życiem jasnowidz czy prorok nie mógł przepowiedzieć takiego splotu i kolei dalekich rubieży rosyjskiego imperium,mała Ania córka Holenderki i Niemca urodzonego w Łodzi,los skierował do odległej o tysiące kilometrów Nowej z mamą i babcią, trzypokoleniowa kobieca rodzina holenderskich osadników jako polscy repatrianci przyjechali do to możliwe dlatego że mama Ani była po raz drugi wdową - po mężu Polaku,polskim oficerze dywizji kościuszkowskiej,który zginął pod Lenino. ,,Jestem Polsce bardzo wdzięczna za wszystko'' - napisała mama Anny German, autorka pięknej książki ,,Człowieczy los''. Polecam książkę każdemu - literackiej wielobarwnej fotografii minionej epoki i historii losu rodziny Anny German - holenderskich osadników, sięgającej do czasów carskiej Rosji. Z zdjęcia uderza siła,pokój ducha i ciepło babci i mamy Anny German (z książki Irmy Martens-Bermer ,,Człowieczy los'' ) Żyjącą wizytówką miasta jest działający przy Miejskim Ośrodku Kultury Zespół Pieśni i Tańca "Nowa Ruda" wielokrotnie nagradzany w kraju i za wielu mieszkańców Nowej Rudy,taką rolę pełnią także sportowcy z klubu sportowego (dawniej GKS) Piast Nowa klub kontynuuje swoją działalność sportową w sześciu sekcjach sportowych:piłki nożnej – (W 2019 roku-IV liga wschodnia dolnośląska),siatkówki,tenisa stołowego,łucznictwa,pływania i narciarstwa. Prawdziwym w pełni tego słowa znaczeniu dziełem inżynierii i niezwykłym zabytkiem techniki na europejską skale - jest czynna linia kolejowa 286 z Kłodzka Głównego do Wałbrzycha Głównego przez Nową Rudę, o długości 52 kilometry Budowa tej trasy w górach była nie lada wyzwaniem - wybudowano dziewięć wiaduktów i trzy wydrążone w górach tunele, dodatkowo różnica miedzy przystankiem początkowym i końcowym wynosiła 220 metrów!. Przez wielu uważana jest za najbardziej malowniczą trasę kolejową w Polsce a jej najpiękniejszy odcinek znajduje się w Nowej Rudzie. Najciekawszy i najwyższy wiadukt lini nr 286 znajduje się w Nowej Rudzie nad doliną rzeki Woliborki. Historyczna pocztówka z zabytkowym wiaduktem Ciekawostką jest też to że został poprowadzony po łuku, co w XIX wieku było posunięciem wyjątkowym i długość to ponad sto czterdzieści metrów a rekordowa wysokość to 40m. Wiadukt zbudowany w latach 1879 -1880 był najwyższym wiaduktem w całych wiadukt na tej trasie znajduję się również w Nowej Rudzie (nad Zatorzem) i liczy sobie 185 m latach 1907–12 trasę nr 286 przebudowano,wykuto drugi nowy tunel przed Wałbrzychem o długości 1601 m – do chwili obecnej (2019r.) jest najdłuższym tunelem kolejowym w Polsce. Podróż pociągiem na trasie kolejowej nr 286 - głównie na jej odcinku z Nowej Rudy w stronę Wałbrzycha, stanowi niebywałą atrakcję a wrażenia podczas przejazdu przez trzy tunele i osiem wiaduktów pozostaną na długo w pamięci. Kościół pw. św. Mikołaja w Nowej Rudzie - zbudowany w latach 1885-1890 jest jednym z piękniejszych przykładów sakralnego neogotyku na Śląsku. Jest to budowla trójnawowa zbudowana na planie krzyża łacińskiego. Wewnątrz znajduje się bogate neogotyckie wyposażenie. Na skrzyżowaniu naw znajduje się metalowa płyta, pod którą jest grób proboszcza i inicjatora budowy kościoła Ernesta Hoffmanna. Teren przykościelny był miejscem dawnego cmentarza, na którym chowano zmarłych właścicieli zamku a potem dopuszczono do chowania katolickich parafian. Z tego okresu zachowały się trzy płyty nagrobne, które zostały wmurowane w mur przykościelny. Kościół w 1903 roku Noworudzki Rynek został w 1995 roku laureatem konkursu - Najładniejszy Rynek Turystyczny w Polsce organizowanego przez wydawnictwo "Rynek turystyczny''. Dolna pierzeja noworudzkiego rynku. Ratusz został zbudowany w 1884 roku, w stylu biedermeierowskim wg. projektu Fredricha z Kłodzka a następnie został przebudowywany w latach 1892-1894. Na zewnątrz ratusza umieszczono fontannę z kamienną misą, którą wieńczy figura patrona strażaków. Rzeźba ta wykonana w 1756 roku, została umieszczona w narożniku ratusza w 1908 są znajdujące się w ratuszu, gablotki z odciskiem jaszczurki paleozoicznej żyjącej na tutejszym z karbonu górnego ma nazwę „Datheosaurus Macrourus”. Poniżej górnej pierzei nowrudzkiego rynku,znajduje się charakterystyczna fontanna z rzeźbą z 1909 roku,przedstawiająca Chrystusa i Jana Chrzciciela w scenie chrztu. Okalająca fontannę balustrady, zostały wykute ze strzelińskiego granitu. Od strony południowo zachodniej za dawnym placem przedzamcza,wznosi się XVI wieczny zamek - dawna rezydencja baronów von latach 1700-1730 dokonano przebudowy według projektu znanego włoskiego architekta Andrea zamek to okazały czteroskrzydłowy budynek z wewnętrznym dziedzińcem i pięcioosiowym portykiem zwieńczonym balustradą, założona na prostokącie z wewnętrznym dziedzińcem. Po gminie Radków również Nowa Ruda doczekało się ścieżek rowerowych z prawdziwego zdarzenia. Ścieżka rowerowa do Słupca w sumie liczy sobie około 3,3 km długości i składa się z dwóch odcinków – odcinek pierwszy liczy sobie około 1,9 km a drugi około 1,4 km. Na ścieżce rowerowej są dwa miejsca do odpoczynku, przewidziane dla przynajmniej 8 osób plus stojaki rowerowe. Kolejna ścieżka rowerowa od podstaw, powstała od ronda w Ludwikowicach Kłodzkich do skrzyżowania z ul. Cmentarną. Poza wytyczoną drogą dla rowerzystów zbudowano zjazdy i niezbędną infrastrukture. Chodniki przy trasie dostosowane są dla osób niepełnosprawnych, zamontowano też nowoczesne oświetlenie. Polsko-Czeska Super Ścieżka Rowerowa z Nowej Rudy do Broumova Od w Nowej Rudzie, tzw. dolną drogą wzdłuż rzeki Włodzicy prowadzi popularna ścieżka rowerowa która łączy Nową Rudę, Włodowice,Ścinawkę Górną (Zamek Sarny),Tłumaczów (granica państwa), Otovice i Broumov - w Sarnach ścieżka rowerowa łączy się z czerwoną trasą rowerową z Wambierzyc (Radków) do Broumova (19,5 km). Przy ścieżce rowerowej na całej długości, znajdują się miejsca odpoczynku, tablice, znaki informacyjne, siłownia plenerowa i place zabaw. Trasy realizowane są realizowane w ramach większego projektu „Rowerowy region – Ziemia Noworudzko – Radkowsko – Broumovska” który ma na celu utworzenie jednej wspólnej sieci tras rowerowych po obu stronach granicy. Zamontowano oznakowanie drogowe, barierki ochronne oraz wykonano trzy miejsca odpoczynku dla rowerzystów - stół, ławki, stojaki na rowery, kosze na śmieci. We Włodowicach przy ścieżce rowerowej znajduje się siłownia plenerowa, plac zabaw i drewniana wiata.. Z ścieżki rowerowej korzystają biegacze oraz miłośnicy jazdy na rolkach których najwięcej można spotkać na odcinku z Otovic do Broumova. Z Broumova proponuje pojechać dalej cyklotrasą 4020, przez Olivientin (browar Opat), Heřmánkovice, Hynčice do wsi Ruprechtice. Trasa przebiega po drodze z małym ruchem samochodowym a sama wieś Ruprechtice to prawdziwy sudecki klimat z minionej epoki. W sezonie we wsi, w weekend czynne są dwie małe gospody z noclegami. Dla wytrwałych i na górskich rowerach proponuje dotrzeć na wieże widokową na górze Ruprechtický Špičák. Końcowy odcinek przed samym szczytem to wypełnione korzeniami ,,prawie’’ pionowe podejście. (Rowery schowaliśmy w krzakach i na sama gorę wybraliśmy się pieszo ) Kawiarnia ..Biała lokomotywa''. Kawiarnia ,,Biała lokomotywa'' to malutki, przytulny lokal z 6-cioma stolikami, w którym panuje miła atmosfera z unoszącym się zapachem jest bardzo specyficzna lokalizacja kawiarni i jej tarasu ale to wszystko wynagrodzi Leszek Kopcio,podając kawę o jakiej można tylko pomarzyć w większości lokali,nie tylko w Nowej prowadzi Leszek Kopcio - mistrz baristyki, który od ponad 30 lat związany jest z Nową Rudą. O kawie i sposobach jej przyrządzania wie niemal wszystko. Ściany przytulnej kawiarenki,, Biała Lokomotywa'' zdobi zgromadzona przez właściciela kolekcja ozdobnych kawiarni Biała Lokomotywa została zaczerpnięta z historii miasta,kiedy w 1973 roku do górniczego miasteczka wjechał pociąg pomalowany na biało - tak rozpoczął się Festiwal Studentów Szkół Artystycznych.(historia stała się inspiracją dla poematu Edwarda Stachury pod tym właśnie tytułem).Więcej informacji i zdjęć z festiwalu: --->tutaj. Miały miejsce 4 edycje tego festiwalu w roku 1971, 1973, 1974 i 1975. Wszystkie polskie wyższe szkoły artystyczne wysyłały na ten festiwal swoich reprezentantów,wybieranych w konkursach wewnątrz uczelnianych (ponad 500 osób).Przez tydzień festiwalowy Nowa Ruda „opanowywana” była przez wernisaże, plenery fotograficzne, malarskie, rzeźbiarskie i i przedstawiano spektakle się koncerty muzyczne i happeningi i instalacje 2011 roku w Nowej Rudzie odbywa się festiwal „Noworudzkie Bieguny Kultury”,nawiązujący do tradycji Festiwalu Studentów Szkół festiwalu nie jest możliwa ale organizatorzy starają się zapewnić wysoką rangę wydarzeń artystycznych podczas Bieguny Kultury są imprezą otwartą. W miejskiej bibliotece odbyło się spotkanie z Marianem Pankiem wykładowcą Instytutu Sztuk Pięknych w Częstochowie,w 1973 studenta ASP w Krakowie, który w Nowej Rudzie w 1973 roku był pomysłodawcą i wspólnie z kolegami realizował happening „Biała Lokomotywa”. W 2014 roku „Noworudzkie Bieguny Kultury” przekształciły się w imprezę muzyczno-aktorską dzięki udziałowi aktorów warszawskich teatrów Stanisławy Celińskiej, Krystyny Tkacz (w 1971r. studentki krakowskiej szkoły aktorskiej, uczestniczki noworudzkich festiwali) i noworudzianina Krzysztofa Tyńca, którzy zaprezentowali spektakl muzyczny „Nie jesteś sama”, z piosenkami do tekstów Agnieszki 2016 roku w ramach „Noworudzkich Biegunów Kultury” z inicjatywy Olgi Tokarczuk i Stowarzyszenia Kulturalnego "Góry Babel" powstał Festiwal Góry Literatury. Festiwal odbywa się zarówno w mieście a także plenerowo w ciekawych miejscach gminy Nowa festiwalu są literaci polscy i zagraniczni,dziennikarze,tłumacze,twórcy komiksów,ludzie działania mają na celu aby miasto i gmina Nowa Ruda zajęły znaczące miejsce na mapie wydarzeń kulturalnych Dolnego Śląska i Polski,jak dawne noworudzkie Festiwale Studentów Szkół Artystycznych w latach festiwal jest jednym z najdłużej trwających letnich festiwali w Polsce - to osiem dni bardzo bogatej oferty kulturalnej. Spotkania autorskie i warsztaty w 2019 roku odbyły się także w Zamku Książ, Zamku Sarny i w Górach Sowich - schronisku Orzeł w Sokolcu. Centrum sportowo - rozrywkowe Nowar . W Nowej Rudzie przy ul. Piłsudzkiego, w dawnych budynkach zakładów jedwabniczych ,,Nowar''(niemieckie prężne zakłady tekstylne Hermann Pollack"s Söhne) czynne jest od 2015 roku centrum sportowo - rozrywkowe. I piętro:- siłownia ( cardia i ćwiczenia siłowe ) - fitness - strefa SPA ( sauna fińska, sauna infrared, łaźnia parowa, strefa relaksu, prysznice) - solarium + dodatkowo recepcja, szatnie II piętro: - kręgielnia ( 4 tory ) - bar- tor dla samochodów zdalnie sterowanych rc PODZIEMNA TURYSTYCZNA KOPALNIA WĘGLA - MUZEUM GÓRNICTWA • PODZIEMNA TURYSTYCZNA KOPALNIA WĘGLA - MUZEUM GÓRNICTWA • ul. Obozowa 4, 57-400 Nowa 74872-79-11 • Czynne: codziennie w godz. - (7 dni w tygodniu) Muzeum górnictwa podziemnego w Nowej Rudzie oferuje 500 letnią historię podziemnego górnictwa węglowego w rejonie noworudzkim, będącego najstarszym w obecnych granicach państwa polskiego. Przekaz o istnieniu kopalni węgla, w tym rejonie pochodzi z 1434 roku, jako zapis w księdze miejskiej Nowej Rudy. Muzeum zlokalizowane jest na polu górniczym Piast( Ruben) kopalni Nowa Ruda. Kompleks muzealny byłej kopalni w Nowej Rudzie uzupełniają: stalowa wieża zastrzałowa nad szybem "Lech" oraz czterdziestometrowy odcinek sztolni prowadzącej do szybu Piast II. Budynek Muzeum z salami wystawowymi w których znajdują się eksponaty ze wszystkich dziedzin podziemnego górnictwa węglowego, w tym oryginalna dyspozytornia jako centralny punkt informacji i kierowania ruchem kopalni. Główną atrakcją Muzeum w Nowej Rudzie jest przejazd pociągiem górniczym. Jest to kolej górnicza udostępniona dla turystów jako jedyna w Polsce i czwarta w Europie. Pociąg niegdyś służył do przewozu górników, dzisiaj mogą z niego skorzystać zwiedzający Podziemną Trasę Turystyczną. Pociąg składa się z lokomotywy i trzech wagonów, w których jednocześnie może być przewożonych trzydzieści sześć osób, które mogą doświadczyć niewygód związanych z pracą w kopalni. Zwiedzanie całości zajmuje 1 godz. 15 minut, grupy wpuszczane są co 45 minut. Temperatura w sztolni - 12 stopni, zwiedzający otrzymują kaski ochronne i lampki górnicze. Na zdjęciach dawniej i obecnie. Jedyny tego typu obiekt w Polsce i jeden z nielicznych w świecie, bardzo cenny zabytek techniki przemysłowej. Piece szybowe zostały zbudowane w Drogosławiu (Kunzendorf) w 1879 roku i w latach późniejszych, prażalnia łupku była największym światowym producentem łupku ogniotrwałego, z niego wytapiano materiał, poszukiwany w całej pieców szybowych,to dzieło o charakterze prototypowym, ich konstrukcja związana była z wypracowaną w Nowej Rudzie technologią prażenia i wzbogacenia łupku, dostosowaną do miejscowych złóż. Niestety cenne obiekty,obecnie (2019r) systematycznie popadają w ruinę. Pole Piast - rejon górny. Na pierwszym planie plac na którym mieściły się obiekty przeróbki węgla, dalej z prawej plac drzewny Lata 60-te ubiegłego wieku: górnicy w drodze na szyb Lech Kompleks zabytkowy naziemny po byłej kopalni w Nowej Rudzie uzupełniają: stalowa wieża zastrzałowa nad szybem "Lech" oraz czterdziestometrowy odcinek sztolni prowadzącej do szybu Piast II. Budynek Muzeum z salami wystawowymi, w których znajdują się eksponaty ze wszystkich dziedzin podziemnego górnictwa węglowego, w tym oryginalna dyspozytornia jako centralny punkt informacji i kierowania ruchem kopalni. Główną atrakcją Muzeum w Nowej Rudzie, jest przejazd pociągiem górniczym. Jest to kolej górnicza udostępniona dla turystów jako jedyna w Polsce i czwarta w Europie. Pociąg niegdyś służył do przewozu górników, dzisiaj mogą z niego skorzystać, zwiedzający Podziemną Trasę Turystyczną. Pociąg składa się z lokomotywy i trzech wagonów, w których jednocześnie może być przewożonych trzydzieści sześć osób, które na pewno mogą doświadczyć niewygód związanych z pracą w kopalni. Dyżurujący zastęp ratowniczy KWK,,Nowa Ruda'' 1991r. (pierwszy z prawej - ) Zwiedzanie całości zajmuje 1 godz. 15 minut, grupy wpuszczane są co 45 w sztolni - 12 stopni, zwiedzający otrzymują kaski ochronne i lampki górnicze Muzeum minerałów w Nowej Rudzie ul. Obozowa 4 - znajduje się w budynku muzeum na pierwszym piętrze. W kolekcji zgromadzono ponad 2700 okazów. Jest to placówka prywatna. Powstała dzięki zaangażowaniu Roberta Borzęckiego, który udostępnił swoją prywatną kolekcję. Obecnie działa pod patronatem Towarzystwa Geologicznego ekspozycja ulokowana jest w kilkunastu nowoczesnych i dobrze oświetlonych gablotach stojących na korytarzu (wewnętrznym balkonie wokół zadaszonego dziedzińca). Kolekcja jest dość obszerna i dokumentuje różne grupy minerałów zarówno krajowe jak i muzeum jest to że właśnie tutaj znajdują się szczątki pierwszych polskich dinozaurów,są to kości tzw. „smoka z Lisowic”. W lipcu 2005, podczas penetrowania cegielni w Lipiu Śląskim (Lisowicach) na przedmieściach Lublińca, Robert Borzęcki natrafił na „kawałki drewna” przypominające jednak budową się że Robert Borzęcki odkrył pierwsze w Polsce kości to rzuciło nowe światło na historię życia i ewolucji dinozaurów i gadów ssakokształtnych. Może się zdarzyć, że pokaże nam je sam odkrywca Robert Borzęcki - kolekcjoner amator z Warszawy, specjalizujący się w minerałach. Strona Minerałów: Góra Świętej Anny 647 m w południowo-zachodniej Polsce w Sudetach Środkowych, w paśmie Wzgórz położone jest nad Nową Rudą od strony południowej,stanowiąc wyjątkowy punkt widokowy na panoramę okolicy. Poniżej szczytu, barokowa kaplica Św. Anny z XVII wieku i zbudowane w1903 roku w stylu szwajcarskim - schronisko Annabaude. Na zdjęciu z lewej schronisko, kaplica i z prawej budynek dawnej samej górze wieża widokowa - 1921 rok. W 1911 roku na Górze Anny zbudowano wieżę widokową. Wysokość wykonanej z czerwonego piaskowca budowli to 14 taras widokowy wiedzie 81 dolnej części wieży usytuowana jest konstrukcja wieży widokowej przy ładnej pogodzie można podziwiać pasma górskie Sudetów: Śnieżkę w Karkonoszach, Góry Sowie, Góry Izerskie, Masyw Śnieżnika, Góry Stołowe i Bystrzyckie. Schronisko prawdopodobnie jest na i sąsiedni murowany budynek to historyczne obiekty z olbrzymim potencjałem - czekają na nowego właściciela (cena 1,6mln w 2017r. MUZEUM PROF. JOSEPHA WITTIGA Muzeum Wittiga - ul. zostało otwarte w maju 1997 pomieszczeniach parteru przygotowano dwie sale jednej z nich prezentowana jest wystawa biograficzna, w drugiej zaś na podstawie zdjęć archiwalnych odtworzono dawne wnętrze, przypominające otoczenie w jakim żył i mieszkał Joseph Wittig - wybitny doktor filozofii i teologii, poeta, piewca Ziemi Kłodzkiej. Pamiątki po pisarzu oraz część książek przekazanych została na wystawę przez rodzine. Joseph Wittig urodził się w Słupcu-Dolinie (d. Neusorge), kochał strony rodzinne, dał temu wyraz w opowiadaniach sławiących piękno tej ziemi "krainy cudów, krainy Boga". Oprócz pisania opowiadań opracował kronikę Nowej Rudy, historię Słupca, drukował wiele na łamach czasopism lokalnych. Kontakt: tel. 509100183. Czynne: codziennie (oprócz poniedziałku) w godz. - Góra Wszystkich Świętych. Kamienna wieża widokowa Już w roku 1889 na Górze Wszystkich Świętych, która była celem licznych wycieczek mieszkańców Słupca wybudowano mini-wieżę widokową o wysokości 2,8 m. Dwadzieścia lat później słupiecka sekcja GGV wysunęła projekt wybudowania nowej i wyższej wieży, w 1913 roku ukończono budowę wieży i nazwano ją imieniem feldmarszałka Helmuta von zbudowana jest z miejscowego czerwonego piaskowca, ma 15m wysokości a szczyt zwieńczony jest galeryjką widokową z której można podziwiać piękne górskie panoramy. Do wieży najłatwiej dojechać jadąc ze Słupca w kierunku Ścinawki a jeśli spacerkiem to najlepiej czerwonym szlakiem turystycznym. W dniu 11 września 2011 roku odbyło się uroczyste otwarcie wieży po remoncie. Nowa Ruda, wspólnie z gminą Radków, Parkiem Narodowym Gór Stołowych i czeskim Broumovem realizują projekt "Widoki bez granic" w ramach którego powstał szlak spacerowy „ dwie wieże” łączący punkt widokowy na Górze Wszystkich Świętych z wieżą na Górze Świętej wieży czynne było niewielkie schronisko Lucasbaude, które po wojnie zostało rozebrane. W Wzgórzach Włodzickich istniały przed wojna jeszcze dwa schroniska - na Annie i na Górze Włodzickiej . Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej na Górze Wszystkich Świętych (Kościelcu) położone jest w Sudetach Środkowych w paśmie Wzgórz Włodzickich. W 1680 roku mieszkańcy Słupca postanowili wybudować kościół, jako podziękowanie za ocalenie z zarazy szalejącej po Ziemi Kłodzkiej. W XVIII wieku zamieszkali tu pierwsi pustelnicy, w specjalnej pustelni obok świątyni. Pierwszym znanym był Onufry Roter (1687-1761). Od 1885 do 1930 w pustelni przebywał pustelnik Anton Hertelt, znany jako brat Felix. Dzisiaj upamiętnia go tablica pamiątkowa, wmurowana w ścianę okresie powojennym sanktuarium straciło na znaczeniu, w latach 80-tych był już całkowitą ponownego ożywienia Góry Wszystkich Świętych przyczynił się w latach 90-tych wikariusz z miejscowej parafii ks. Józef Siemasz. To on podniósł z ruin kościół, który następnie stał się Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej. Dokonał wprost niewiarygodnego zadania, bowiem z gruzowiska zarośniętego chaszczami stworzył na nowo piękną świątynię. Dzielnica Słupiec: w Nowej Rudzie znajduje się najwyższa ściana wspinaczkowa w Polsce (58,8 m) utworzona na dawnym szybie Kopalni Nowa symbolem miasta i regionu Szyb Nowy I, od października 2014 roku uzyskał nową turystyczno - rekreacyjną funkcję. Dla zainteresowanych udostępnione zostały dwie ścianki – wewnętrzna, usytuowana wewnątrz wieży żelbetowej z 11 drogami wspinaczkowymi oraz zewnętrzna, wykonana bezpośrednio na betonowej elewacji wieży szybowej. Wieża oddana do użytkowania w roku 1967 - służyła do końca istnienia pola Słupiec kopalni Nowa Ruda, tj. do roku 2000. Osoby będące po raz pierwszy na ściance wspinaczkowej mogą liczyć na pomoc operatora czynna jest od kwietnia do października w godz. od do w zależności od sprzyjających warunków każdą środę odbywają się szkolenia podstawowe dla osób początkujących z asekuracji w układzie na wędkę. Szkolenia odbywają się co 2 godziny od do Każda grupa może liczyć maksymalnie 6 osób. Szkolenia są bezpłatne przez okres dwóch miesięcy od otwarcia obiektu. CENTRUM TURYSTYCZNE - Noworudzka baza sportowa to nowoczesny,wielofunkcyjny obiekt sportowy,który stwarza idealne warunki na przeprowadzenie zajęć w wielu są tutaj zgrupowania i obozy sportowe dla Polskich Związków i Stowarzyszeń Sportowych, Okręgowych Związków Sportowych oraz Klubów oferta organizacji obozów sportowych, kondycyjnych, specjalistycznych, a także kolonii letnich, białych i zielonych świetnie zorganizowane, kompletne zaplecze treningowe,idealne do organizacji zawodów, zgrupowań i obozów dla sportowców różnych dyscyplin z kraju i CTS to miejsce zapewniające maksymalną wygodę,wszystkie obiekty znajdują się w jednym jest w stanie przyjąć jednocześnie 260 osób, oferując pełny komfort i możliwość korzystania ze wszystkich obiektów sportowych i bogatego zaplecza odnowy biologicznej. Basen Aqua Centrum z 25 metrowym basenem sportowym 8 torowym, 20 metrowy basen rekreacyjnym z 60 metrową zjeżdżalnią, biczami wodnymi, gejzerami oraz stacją masaży wodnych. Noworudzki CTS jest organizatorem imprez rangi międzynarodowej i ogólnopolskiej. Między innymi VI Mistrzostwa Świata Juniorów w Akrobatyce Sportowej Nowa Ruda 1999r, Meczy Międzypaństwowych w Karate Kyokushinkai IFK i Akrobatyce Sportowej, Mistrzostwa Polski w Szachach, Ogólnopolskie Turnieje Kwalifikacyjne i Mistrzostwa Polski w Tenisie Stołowym, Górskie Mistrzostw Polski w Kolarstwie Szosowym, Mistrzostwa Polski w Skokach na Trampolinie i w Skokach na ścieżce, Mistrzostw Polski w Karate w Kyokushinkai IKF, współorganizator VII Ogólnopolskiej Olimpiady Młodzieży w Sportach Halowych (Akrobatyka Sportowa), Korespondencyjne Mistrzostwa Polski w Pływaniu, Mistrzostwa Polski Juniorów Polskiej Federacji KYOKUSHIN- KAN Karate, Mistrzostwa Polski w Warcabach Klasycznych, Gala Sportów Walki, a także Turnieje Tańca Towarzyskiego. Hala widowiskowo – sportowa (50 x 23,50 m) Hala treningowa (30 x 17,50 m).Bieżnia tartanowa wraz z urządzeniami lekkoatletycznymi:dwie skocznie w dal, skocznia do skoku wzwyż, dwa stanowiska do pchnięcia kulą. Dwa boiska do piłki plażowej oraz boisko wielofunkcyjne ze sztuczną nawierzchnią i posiada pełno wymiarowe boisko piłkarskie ze sztuczną nawierzchnią, oświetleniem i trybunami wykorzystywane głównie przez miejski klub Piast Nowa Ruda. Przy głównej płycie wybudowano bieżnię wraz z montażem urządzeń lekkoatletycznych oraz dwa boiska do piłki plażowej i boisko wielofunkcyjne. Kompleks uzupełniają dwa parkingi, chodniki oraz nowe trybuny wraz z oświetleniem. Centrum turystyczne przy powstało głównie dzięki kopalni Nowa Ruda. W słupieckiej kopalni wydobycie węgla trwało najdłużej z całego Zagłębia Noworudzko-Wałbrzyskiego. CENTRUM TURYSTYCZNE - 16, 57-400 Nowa 74872 60 10, 972 30 99 Czynne:pon-ptk soboty, niedziele, świeta Przez miasto Nowa Ruda i najbliższe okolice prowadzą szlaki turystyczne: .zielony: • - na Górę Anny - pkt GOT 4/2 • - na Górę Wszytkich Świętych - pkt GOT 8/6, • - na Górę Włodzicką - pkt GOT 11/7 • - do Świerków Dolnych - pkt GOT 14/12 . żółty: • - na Górę Anny - pkt GOT 4/2 • - do Tłumaczowa - pkt GOT 10/10 • - na Boguszę - pkt GOT 3/2 • - do Zdrojowiska - pkt GOT 6/6 . czerwony: • - z przełęczy Woliborskiej na przełęcz Jugowską. Pałac w Bożkowie-gmina Nowa Ruda. Pałac w Bożkowie był jednym z najbardziej zadbanych niemieckich zamków na Ziemi Kłodzkiej i Dolnym Śląsku. Pałac to neobarokowa budowla składająca się z kilku obiektów, z bardzo ciekawymi i oryginalnymi obecnym kształcie powstał w latach 1787-91. Jest to obecnie rezydencja barokowo-klasycystyczna z potężną wieżą od strony północno-wschodniej oraz drugą mniejszą od strony północno-zachodniej. Widok na Bożków w okresie międzywojennym.. Pałac posiada trzy kondygnacje i zbudowany jest na planie wojną piękny pałac należał do rodziny von Magnus, poniżej zdjęcie z okresu międzywojennego, z pogrzebu Franza von Magnus - jednego z ostatnich właścicieli pałacu w Bożkowie. Po wojnie zamek w Bożkowie przez długie dziesięciolecia pełnił funkcje szkoły rolniczej, w tym okresie część zabytkowego wyposażenia została bezpowrotnie zamknięciu szkoły starostwo kłodzkie wynajęło wyjątkowo cenny zabytek zagranicznemu inwestorowi, wynajem okazał się totalną klapą. Po trudnej batalii i odzyskaniu pałacu w 2005 roku, starostwo postanowiło sprzedać pałac za.... 2mln zł. Wkrótce po nabyciu nowy zagraniczny ,,inwestor'' zaoferował sprzedaż pałacu ale już za 22 mln zł. Od 2010 roku zamek w Bożkowie, ma nowego kolejnego ale już polskiego właściciela, niestety zła passa dla zabytku i jego smutna szara rzeczywistość nadal się utrzymuje. Mimo bardzo złego stanu Pałac w Bożkowie może nadal zachwycać wyjątkową i oryginalną architekturą. Wnętrze pałacu w Bożkowie.

Ekstremalna Droga Krzyżowa w powiecie kłodzkim? Tylko w Nowej Rudzie Marek KrukowskiEkstremalna, bo trzeba pokonać trasę minimum 34 km w nocy. Samotnie lub w skupieniu. Bez rozmów i pikników. Musi boleć, byś opuścił swoją strefę komfortu i powiedział Bogu: jestem tutaj nie dlatego, że masz coś dla mnie zrobić, jestem, bo chcę się z Tobą spotkać. Na terenie powiatu kłodzkiego w tym roku Ekstremalna Droga Krzyżowa wyruszy tylko z Nowej Rudy, na 2 trasach: 34 i 51 wspaniałą galerię zdjęć Marka Krukowskiego z fragmentu noworudzkiej trasy św. BarbaryWyzwanieW tym wyzwaniu najważniejsze jest dotarcie do granicy bólu. Do momentu, w którym wszystko inne mówi: czemu nie jestem w domu, w ciepłym łóżku. Ten, kto przekracza tę granicę opuszcza strefę komfortu. Otwiera się na nowe wyzwania. A to daje szansę na kolejne decyzję o zmianie jest rzucone – podjąć je, czy nie? Zdecyduj, odwagi!Trasa km - wyprawa nocą w zmiennych warunkach atmosferycznych...Drugi etap – wyzwanie podjęte, pierwsze setki metrów, kilka kilometrów już za normalnie, po prostu idziesz, co jakiś czas kolejna stacja, krótka modlitwa – tekst rozważań czytany w świetle czołówki, jeśli aura sprzyja, nie grzęźniesz w błocie lub kałuży, jest całkiem w porządku, nic wielkiego – na razie zwykły zacząć się na dowolnym kilometrze trasy, tu nie ma reguły, może minąć lub zostać do końca — raczej zostanie. I dobrze, bo zmaganie jest istotą Ekstremalnej Drogi Krzyżowej (EDK). To droga poza strefę komfortu. Możesz go różnie doświadczyć: bolące stopy, brak sił, zimny deszcz na twarzy. Kiedy już od wyczerpania i zmęczenia nie można uciec, właśnie wtedy możesz odkryć, że to wiara jest powodem i siłą żeby iść z NimTylko o to chodzi w EDK. Milczenie, modlitwa, medytacja, długa nocna trasa, to wszystko „tylko” po to, nie ma innego celu. Dublin, Galway, Warszawa, Spitsbergen, Nowa Ruda – miejsce i wielkość grupy nie są istotne. Celem Ekstremalnej Drogi Krzyżowej jest spotkanie z Bogiem. Ekstremalna Droga Krzyżowa to prawdziwe ćwiczenie duchowe, po którym człowiek może zostać rzeczywiście do korzeniEkstremalna Droga Krzyżowa, to aktualnie jeden z najszybciej rozwijających się ruchów religijnych na świecie. Korzysta z nowoczesnych technologii, a jednocześnie stanowi powrót do korzeni chrześcijaństwa. Pierwsi chrześcijanie, podobnie jak ludzie w XXI wieku, nie mieli czasu w ciągu dnia, dlatego odprawiali Mszę Świętą w nocy. I dla nich również praktykowanie chrześcijaństwa było inwestycją w nowe na EDK zrodził się w roku 2009 w środowisku duszpasterstwa akademickiego prowadzonego w Krakowie przez ks. Jacka Stryczka. Był odpowiedzią na poszukiwanie dróg pobożności na miarę XXI wieku i sposobem na połączenie Ewangelii i nowoczesności przez ludzi, którzy chcą łączyć życie religijne z rodzinnym i EDK sprzyjał ks. Kardynał Stanisław Dziwisz, a uczestnikiem i promotorem wydarzenia został również nuncjusz apostolski w Polsce, abp Celestino Migliore. Projekt wspiera także obecny arcybiskup metropolita krakowski Marek Jędraszewski. Ks. Jacek Stryczek o EDK:W Ekstremalnej Drodze Krzyżowej chodzi o wyjście poza strefę komfortu i porzucenie jej na rzecz wyzwania. Nocna wędrówka w trudnych warunkach, fizyczny i psychiczny wysiłek na granicy wytrzymałości, a czasem już poza nią, dają pątnikom doświadczenie przekroczenia siebie, swoich ograniczeń i przyzwyczajeń, a to prowadzi ich do prawdziwej, głębokiej zmiany. – Kiedy człowiek zrobi to raz, wie, że może zrobić to znowu – tłumaczy ks. Stryczek. – To dlatego EDK jest dla wielu ludzi przełomem. Pomaga im „odpalić” w sobie zmianę, otworzyć się na Boga i drugiego EDKEDK oferuje wiele niezwykłych tras. Możesz wybrać jedną z nich, wybierając najpierw miejsce, z którego chcesz wyruszyć a następnie trasę która chcesz przejść. Warto jest się wcześniej zapoznać z opisem trasy oraz sumą przewyższeń aby dostosować stopień trudności do własnych całym powiecie kłodzkim Ekstremalna Droga Krzyżowa wyruszy tylko z Nowej Rudy. Przygotowano dwie Żółta - trasa św. Barbary - 34 kmNowa Ruda - Bogusza - Sokoli Garb - Włodowice - Góra św. Anny - Bieganów - Góra Wszystkich Świętych - Zielona Dolina - Nowy Dzikowiec - Wolibórz - Zatorze - Drogosław - Zacisze - Ruda Góra - Nowa RudaTRASA Żółta - trasa św. Barbary - 34 kmNowa Ruda - Bogusza - Sokoli Garb - Włodowice - Góra św. Anny - Bieganów - Góra Wszystkich Świętych - Zielona Dolina - Nowy Dzikowiec - Wolibórz - Zatorze - Drogosław - Zacisze - Ruda Góra - Nowa żółtej patronuje św. Barbara - patronka górników. Biegnie ona bowiem wokół trzech dzielnic Nowej Rudy i w pobliżu trzech zamkniętych kopalń węgla kamiennego. Polecamy ją także dla osób, które chcą zmierzyć się z EDK po raz pierwszy, albo chcą przejść tylko jej fragment (np. z dziećmi), gdyż jej przebieg umożliwia bezpieczne zejście ze szlaku w kilku punktach. Miejsca bezpiecznego powrotu zaznaczyliśmy w opisie rodziny z dziećmi. Pamiętamy jednak, że przejście trasy każdy podejmuje na własną rozpoczyna się od Mszy w kościele pomocniczym pw. św. Krzyża przy ul. Cmentarnej 53 w Nowej Rudzie w piątek, 8 kwietnia, o godz. 20:00. Nie ma tam za wiele miejsc na zaparkowanie samochodu, dlatego polecamy, aby skorzystać z parkingu przy kościele Wniebowzięcia NMP (ul. Cmentarna 31) i ten odcinek przebyć pieszo. Jeden parking jest tuż przy drodze, z prawej strony, drugi za kościołem po lewej stronie. Kolejny parking jest 100 metrów dalej przy ul. Łukowej (również w lewo).Stacja XIII to właśnie kościół Wniebowzięcia, dlatego po zakończeniu EDK wystarczy się cofnąć do tej stacji, aby łatwo dotrzeć do zaparkowanego w pobliżu zawiera opisane punkty, w których można bezpiecznie wrócić do punktu wyjścia. Poza nimi nie jest specjalnie niebezpieczna, prowadzi z dala od ruchliwych dróg (czasami tylko je przecina), niemniej jednak wyposażenie się w odblaski lub kamizelki odblaskowe jest niezbędne. Drogi polne i leśne są nieoświetlone, niezbędnym elementem wyposażenia jest także latarka, najlepiej tzw. czołówka, z zapasem baterii (musi wystarczyć na całą noc marszu). W kilku miejscach trasa przechodzi obok niewielkich wyrobisk po kamieniołomach, które zawierają kilkumetrowe urwiska, jednak są oddalone od drogi o kilka-kilkanaście wspaniałą galerię zdjęć Marka Krukowskiego z fragmentu noworudzkiej trasy św. Barbary Ekstremalna Droga Krzyżowa w powiecie kłodzkim? Tylko w Nowej Rudzie TRASA Czerwona - św. Józefa - 51 kmNowa Ruda - Świerki - Łomnica (Radosna) - Sokołowsko - Mieroszów - Kochanów - KrzeszówTRASA Czerwona - św. Józefa - 51 kmNowa Ruda - Świerki - Łomnica (Radosna) - Sokołowsko - Mieroszów - Kochanów - czerwona biegnie trudnym górskim szlakiem, początkowo przez Wzgórza Włodzickie, a później przez Góry Kamienne. Liczy sobie ponad 50 km i z pewnością nie polecamy jej osobom zaczynającym swoją przygodę z EDK. Suma przewyższeń, które trzeba pokonać, to ponad 2700 metrów, wiele odcinków jest bardzo stromych. Patronuje jej św. Józef - patron na trudne czasy, którego świątynia znajduje się tuż obok celu - bazyliki w tę trasę dla osób, które mają już za sobą pierwsze doświadczenia z EDK, albo też nie są im obce maratony zadbać o transport powrotny we własnym zakresie. Nie ma bezpośredniego połączenia środkami komunikacji publicznej między Krzeszowem i Nową rozpoczyna się od Mszy w kościele pomocniczym pw. św. Krzyża przy ul. Cmentarnej 53 w Nowej Rudzie w piątek, 8 kwietnia, o godz. 20:00. Nie ma tam za wiele miejsc na zaparkowanie samochodu, dlatego polecamy, aby skorzystać z parkingu przy kościele Wniebowzięcia NMP (ul. Cmentarna 31) i ten odcinek przebyć pieszo. Jeden parking jest tuż przy drodze, z prawej strony, drugi za kościołem po lewej stronie. Kolejny parking jest 100 metrów dalej przy ul. Łukowej (również w lewo).W niektórych odcinkach zejście z trasy przed czasem może być niemożliwe. Góry Kamienne charakteryzują się bardzo stromymi zejściami i podejściami, w Świerkach trasa prowadzi w pobliżu nieczynnych serdecznie do skorzystania z górskich tras EDK w Nowej noworudzkiego regionu EDKFB/EDKNowaRudaInformacje o rejonie Nowa RudaRejestracja odbywa się poprzez stronę ogólnopolską. Jeżeli zdecydujesz się w ostatniej chwili, to przyjdź. Może nie będziemy mieli dla Ciebie specjalnego pakietu z gadżetami, ale postaramy się mieć mapę i opis trasy. Jeżeli dodatkowo będziesz się posiłkował aplikacją, która prowadzi wg GPS i zawiera rozważania, do poszczególnych stacji, to w pełni skorzystasz z na portal społecznościowy EDK rejon Nowa Nowa Ruda wystartował w 2022 roku. Mamy pomysł na 4 trasy, którym będą patronować święci: Józef, Barbara, Mikołaj, a także Maryja. Zaczynamy jednak od dwóch: pierwsza z nich, pod patronatem św. Barbary, jest dedykowana dla wszystkich, którzy chcą spróbować sił po raz pierwszy. Wcale jednak nie jest łatwa - to ponad 2200 metrów przewyższeń i 34 kilometry do pokonania w terenie górskim, często odludnym. Jej zaletą jest jednak możliwość wcześniejszego powrotu do punktu wyjścia w kilku bezpiecznych miejscach, wyznaczonych w opisie św. Józefa jest zdecydowanie bardziej wymagająca, w większości prowadzi wzdłuż łańcuchów górskich, niekiedy bardzo stromych. Warto jednak podjąć wyzwanie i zmierzyć się z tymi niezwykłymi wspaniałą galerię zdjęć Marka Krukowskiego z fragmentu noworudzkiej trasy św. BarbaryZajrzyj na stronę Ekstremalnej Drogi KrzyżowejZOBACZ TEŻ:„Sanatorium miłości” ponownie w Polanicy-Zdroju. Zobacz zwiastun z planuTrzeci sezon serialu Szadź będzie realizowany w Srebrnej Górze. Poszukiwani statyści Pracowali nad tajemniczym kompleksem Riese. Nie wiedzieli, co się z nimi stanie...Uciekali przed wojną? Jeszcze ciepłe znalezisko w BożkowiePożary traw w powiecie kłodzkim w wielu miejscach... strażacy interweniująFałszywy prokurator na terenie powiatu kłodzkiego. 86-latek stracił 84 tysiące złW Kłodzku rozdają ZA DARMO zbiorniki na deszczówkę. Ilość ograniczona!Już ponad 1000 uchodźców w powiecie kłodzkim. Potrzebni wolontariuszePolecane ofertyMateriały promocyjne partnera

Żeby zobaczyć przebieg trasy kliknij ikonkę „zobacz wszystkie warstwy danych” 19,7 km, h, 840 m podejść Ścinawka Średnia – 4,2 km – Góra Wszystkich Świętych – 3,3 km – Słupiec – 4,1 km – Czerwieńczyce – 3,8 km – Czeski Las – 2,4 km – Przełęcz Srebrna – 0,9 km – Mała Przełęcz Srebrna – 1,0 km – Srebrna Góra Dojazd – stacja Ścinawka Średnia na linii Kłodzko – Wałbrzych (D15). Jeżdżą tędy pociągi Kolei Dolnośląskich w relacjach Kłodzko Miasto – Wałbrzych Główny/Miasto i Kudowa-Zdrój – Wrocław Główny/Jelenia Góra. Srebrna Góra – sezonowe autobusy Kolei Dolnośląskich do Bielawy Zachodniej (linia D16 Wrocław – Świdnica – Bielawa). Średnio długa trasa biegnąca przez Wzgórza Włodzickie, Garb Dzikowca i Grzbiet Zachodni Gór Bardzkich. Z węzłowej stacji w Ścinawce Średniej wspinamy się na Górę Wszystkich Świętych we Wzgórzach Włodzickich z wieżą widokową i barokowym sanktuarium. Schodzimy koło drogi krzyżowej do Słupca z dawnym kościołem ewangelickim i neogotyckim kościołem katolickim. Następnie przecinamy Garb Dzikowca w drodze do Czerwieńczyc. Ostatni etap trasy biegnie przez Grzbiet Zachodni Gór Bardzkich, gdzie wspinamy się na główny grzbiet koło Czeskiego Lasu. Na końcu schodzimy przez Przełęcz Srebrną z mostem wiszącym do Srebrnej Góry z twierdzą i dwoma kościołami. Trasa zaczyna się na stacji Ścinawka Średnia (353 m), leżącej na linii Kłodzko – Wałbrzych. Stacja Ścinawka Średnia powstała w 1879 r., kiedy zbudowano odcinek Kłodzko – Nowa Ruda linii Śląskiej Kolei Górskiej, przedłużony rok później do Wałbrzycha. Odcinek ten posiada parametry głównej linii i ze względu na przeprowadzenie w trudnym, górskim terenie obfituje w liczne obiekty inżynieryjne (mosty, tunele). Ruch pasażerski zawieszono tu w 2006 r., jednak dzięki inicjatywie Urzędu Marszałkowskiego przywrócono go w 2009 r. Jeżdżą tędy pociągi Kolei Dolnośląskich w relacjach Kłodzko Gł. – Wałbrzych Gł. i Kudowa-Zdrój – Wałbrzych Gł. W 1889 r. powstała linia do Broumova przez Tłumaczów. W 1902 r. zbudowano Kolej Sowiogórską ze Srebrnej Góry z przedłużeniem z 1903 r. do Radkowa, zwanym Koleją Stołowogórską, dla której wzniesiono osobny Mały Dworzec. Linię Kolei Sowiogórskiej już w 1931 r. skrócono do Woliborza, likwidując odcinek z szyną zębatą, a w 1972 r. zawieszono tu całkowicie ruch pasażerski. Odcinek ten funkcjonował w ruchu towarowym jako dojazd do kopalni węgla w Słupcu i budowanej prażalni łupków w Dzikowcu. Obecnie jeżdżą tędy pociągi towarowe do kamieniołomu w Słupcu. Ruch pasażerski na linii do Radkowa zlikwidowano w 1987 r., tory rozebrano w 1999 r. Trwają starania o reaktywację dawnej Kolei Sowiogórskiej. Linia do Broumova została zamknięta w 1945 r., do 1968 r. pozostał na niej ruch towarowy do Tłumaczowa. Tory zostały rozebrane w 1990 r., jednak linia ożyła ponownie w związku z kamieniołomem w Tłumaczowie, na potrzeby którego została odtworzona w 2010 r. Główny budynek stacji powstał w 1879 r. i został rozbudowany w 1889 r. po otwarciu linii do Broumova, z tych samych lat pochodzi magazyn towarowy. Podczas przebudowy linii Kłodzko – Wałbrzych na dwutorową (1908-13) zbudowano przejście podziemne na peron 2 i dwie nastawnie. Ze stacji idziemy szlakiem zielonym (ul. Kolejowa) obok dawnych domów celnych urzędników austriackich i dawnej parowozowni kolei austriackich, obsługującej linię do Broumova. Na skrzyżowaniu zmieniamy kolor szlaku na czerwony Główny Szlak Sudecki im. Mieczysława Orłowicza. Przechodzimy żelbetowym wiaduktem z ok. 1915 r. nad linią do Tłumaczowa i Wałbrzycha, wkraczamy we Wzgórza Włodzickie. Ulicą podchodzimy lekko do folwarku Księżno, po prawej widać komin dawnej cegielni. Folwark Księżno należał pierwotnie do jezuitów. Obecny jego wygląd jest efektem XIX-wiecznej przebudowy, dokonanej przez von Lüttwitzów. Bitą drogą rozpoczynamy średnio strome podejście skrajem lasu do punktu widokowego na Wzgórza Ścinawskie i Góry Stołowe. Wkraczamy w las, drogą gruntową docieramy do linii grzbietu, gdzie podejście łagodnieje. Przez wyręby osiągamy drogę dojazdową ze Słupca do Sanktuarium na Kościelcu (al. NMP). Po chwili skręcamy w drogę gruntową, prowadzącą przez polany i zdobywamy szczyt Góry Wszystkich Świętych (648 m). Góra Wszystkich Świętych to jedna z dwóch głównych kulminacji południowej części Wzgórz Włodzickich (obok Góry Św. Anny 647 m). Na szczycie słupiecki oddział Kłodzkiego Towarzystwa Górskiego wzniósł w 1913 r. 15-metrową wieżę widokową, której nadano imię feldmarszałka Helmuta von Moltke, przedstawia go płaskorzeźba nad wejściem. Z mającej kształt latarni morskiej wieży rozpościera się rozległa panorama, obejmująca Góry Sowie, Bardzkie, Bystrzyckie, Orlickie i Stołowe oraz Wzgórza Ścinawskie, doskonale stąd widać wieżę widokową na Górze Św. Anny. Ze szczytu schodzimy do położonego na Kościelcu Sanktuarium MB Bolesnej (615 m). Barokowe Sanktuarium MB Bolesnej zbudowali w 1680 r. mieszkańcy Słupca w podziękowaniu za ocalenie z zarazy. Obok świątyni zamieszkali pustelnicy. Po 1945 r. kościół uległ dewastacji, jednak został odbudowany i ponownie konsekrowany w 1996 r. Teraz czeka nas strome zejście, wśród kapliczek drogi krzyżowej z 1855 r. Docieramy do drogi dojazdowej na Kościelec (ul. Połoniny), którą osiągamy domy przysiółka Nowej Rudy-Słupca – Podgaje, wraz z miejscem odpoczynku. Schodzimy obok zabytkowego krzyża z czerwonego piaskowca do wiaduktu towarowej linii kolejowej Ścinawka Średnia – kamieniołom Słupiec, stanowiącej fragment dawnej trasy Kolei Sowiogórskiej do Dzierżoniowa. Mijamy folwark i przekraczamy potok Dzik. Docieramy do głównej ul. Radkowskiej w Słupcu, w głębi po lewej stoi oficyna, zachowana z zespołu dworskiego. Skręcamy w ul. Piwną, której nazwa wzięła się z działającego tu niegdyś browaru (nr 2). Docieramy do skrzyżowania z ul. Kasztanową (413 m), gdzie stoi budynek dawnego kościoła ewangelickiego z 1903 r., obecnie znajdują się w nim mieszkania prywatne. Ul. Kasztanową osiągamy cmentarz z zabytkowym Ukrzyżowaniem, w głębi po lewej stoi kościół św. Katarzyny. Neogotycki kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej wzniesiono w latach 1885-87 z czerwonego piaskowca. Na murach i pod świątynią znajdują się nagrobki hr. von Pilati, obok stoi figura św. Judy Tadeusza z 1772 r. i pomnik poległych w I wojnie światowej. Z drugiej strony kościoła stoi figura św. Jana Nepomucena, ustawiona wtórnie na cokole kolumny morowej, zbudowanej przez jezuitów w 1680 r. w lesie między Słupcem a Dzikowcem. Idziemy ul. Traugutta obok kaplicy cmentarnej, po czym skrótem deptakami koło szkoły docieramy do ul. Akacjowej. Kolejnym skrótem osiągamy ul. Spacerową, skąd deptakiem koło centrum handlowego docieramy do głównej ul. Kłodzkiej, którą biegnie droga nr 381 Kłodzko – Wałbrzych (413 m). Idziemy ul. Sztygarską przez osiedle bloków do pomnika górnika, przypominającego o dawnej działalności tutejszych kopalni węgla kamiennego. Następnie przez Osiedle Wojska Polskiego docieramy do skraju zabudowy i rozpoczynamy podejście na grzbiet Garbu Dzikowca. Przecinamy starotorze dawnej bocznicy do kopalni Słupiec i szutrową drogą przez działki i łąki osiągamy przysiółek Nagórzany, z którego rozpościera się widok na Wzgórza Włodzickie i położony w dole Słupiec. Wkraczamy w las, stromym podejściem drogą gruntową, przechodzącą w ścieżkę docieramy na grzbiet Garbu Dzikowca, pod kulminacją 611 m. Teraz czeka nas równie strome zejście do szosy Dzikowiec – Koszyn, za którą schodzimy już łagodniej bita drogą pożarową nr 31. Ze skraju lasu pod ujęciem wody widać nasz kolejny cel – Grzbiet Zachodni Gór Bardzkich i położone w dole Czerwieńczyce. Przez pola docieramy do górnej części wsi z XIX-wiecznym krzyżem (395 m). Idziemy chwilę główną szosą w górę doliny Czerwionka, obok agroturystyki Elanda, po czym skręcamy w boczną dolinkę, szutrową drogą osiągając Leśnictwo Czerwieńczyce. Wkraczamy w Grzbiet Zachodni Gór Bardzkich, podchodzimy bitą drogą, doliną, biegnącą pomiędzy Korzecznikiem (548 m) po lewej i Krężną (542 m) oraz Kortunałem (676 m) po prawej. Docieramy do miejsca zwanego Trzy Lipy, skąd zakosami podchodzimy na siodło 613 m między Kortunałem a Stróżą (638 m), gdzie znajduje się, ustawiony w 2016 r., pomnik Koła Łowieckiego Diana z Nowej Rudy, mający postać bogini Diany. Zboczem Stróży docieramy do skrzyżowania szlaków na dawnej polanie Makowiak, gdzie znajdowały się niegdyś zabudowania przysiółka Czeski Las (621 m). Idziemy teraz wzdłuż głównego grzbietu zachodniej części Gór Bardzkich, mijając kulminacje 654 i 664 m. Drogą grzbietową docieramy do wiszącego mostu i Przełęczy Srebrnej (586 m). Przełęcz Srebrna oddziela Góry Bardzkie od Sowich, biegła tędy, zbudowana w 1902 r. Kolej Sowiogórska Ścinawka Średnia – Dzierżoniów, ze względu na duże nachylenia wyposażona w trzecią szynę zębatą. Górski odcinek Wolibórz – Srebrna Góra został w 1931 r. zamknięty i trzy lata później rozebrany. Linia przez przełęcz przechodziła stromym wykopem, nad którym przerzucono most wiszący, tzw. Czerwony Most. Pod mostem znajdował się przystanek Srebrna Góra Twierdza. Docieramy do zabudowań Srebrnej Góry, z przełęczy idziemy drogą nr 385 Nowa Ruda – Ząbkowice Śl. na Małą Przełęcz Srebrną (568 m). Mała Przełęcz Srebrna oddziela Warowną Górę (660 m) w Górach Sowich, na której wzniesiono Twierdzę Srebrnogórską, od Ostroga (610 m), umownie zaliczanego do Gór Bardzkich, gdzie znajduje się pomocniczy Fort Ostróg. Właściwa Przełęcz Srebrna (586 m), oddzielająca Góry Sowie od Bardzkich, znajduje się 1 km dalej. Przez oba obniżenia przechodzi droga z Ząbkowic Śląskich do Nowej Rudy. Na Małej Przełęczy Srebrnej możemy posilić się w barze. Zmieniamy kolor szlaku na żółty, schodzimy deptakiem do ul. Wąskiej w Srebrnej Górze i głównej ul. Zimowej, którą prowadzi szosa Nowa Ruda – Przełęcz Srebrna – Ząbkowice Śląskie. Naszą uwagę zwraca okazała neobarokowa kamienica nr 30 i dom nr 25 z 1764 r. Przy figurze żołnierza w mundurze z czasów napoleońskich, co stanowi nawiązanie do górującej nad miejscowością twierdzy, obleganej przez Napoleona w 1807 r., ul. Zimowa przechodzi w Letnią. Mijamy dom nr 30, w którym zatrzymywał się podczas budowy twierdzy król pruski Fryderyk II Wielki oraz zabytkowe kamienice, sięgające historią XVIII w. (portale z datami 1777 i 1779). Docieramy na przystanek autobusowy na pl. Wypoczynkowym w Srebrnej Górze (451 m), skąd w letnie weekendy odjeżdża autobus KD do stacji Bielawa Zachodnia. Na placu, pełniącym funkcję rynku dawnego miasteczka górniczego ustawiono figurę żołnierza w mundurze z czasów napoleońskich. Przy placu stoi poewangelicki kościół św. Michała, pierwotnie wzniesiony w latach 1578-92, po zniszczeniu w czasie oblężenia twierdzy przez Francuzów w 1807 r. odbudowany jako klasycystyczny w latach 1816-31. Nieużytkowana po 1945 r. świątynia została zaadaptowana w 1970 r. na hotel a w latach 2006-07 gmina Stoszowice przebudowała go na salę teatralno-widowiskową. Za kościołem, przy ul. Letniej stoi dawny pomnik poległych w I wojnie światowej. Od ulicy odchodzą schody, którymi możemy dostać się do górującego nad miejscowością kościoła śś. Piotra i Pawła. Barokową świątynię wzniesiono w latach 1729-31, po pożarze w czasie oblężenia twierdzy została w latach 1808-18 przebudowana. Wewnątrz znajduje się późnobarokowe i klasycystyczne wyposażenie.

Góra Wszystkich Świętych (648 i Góra św. Anny (647 to dwa szczyty które zdobyłem w lutym 2021 roku. Zapraszam. Trasa: Nowa Ruda Słupiec – Góra Wszystkich Świętych – Góra Świętej Anny – Nowa Ruda Długość – ok. 11 km. Punkty GOT – 11 pkt. Mapa: Relacja: W dzisiejszej relacji zapraszam na opis kolejnej wycieczki odbytej w ramach kursu na Przewodnika Górskiego Sudeckiego. Postanowiłem nieco zmienić koncepcję dodawania relacji z kursu – ogólnie nie będzie powielania tematów, na koniec kursu pojawi się jeden wpis dotyczący zajęć praktycznych, a wybiórcze wycieczki pojawią się szczegółowo opisane na blogu. Na drugą połowę lutego organizatorzy kursu zaplanowali wycieczkę we Wzgórza Włodzickie. Dziś zapraszam na opis przejścia trasy z Nowej Rudy Słupiec do Nowej Rudy. Nasze zajęcia kursowe rozpoczynamy w sobotni poranek ( r.) na dworcu PKP w Nowej Rudzie. Tym razem na miejsce docieram wspólnie z Tomaszem, bowiem reszta naszej głuchołasko-nyskiej ekipy miała inne plany na ten weekend. Na miejscu czekają już na nas dwa busy oraz kursanci, a także nasz dzisiejszy opiekun – Andrzej Behan, z którym poznawać będziemy malownicze Wzgórza Włodzickie. Punktualnie o godzinie 9:00 jesteśmy już w busach i ruszamy na naszą wycieczkę. Opuszczamy Nową Rudę i jedziemy do Słupca. Krótka trasa, mija nam bardzo szybko i już po kilkunastu minutach meldujemy się w Słupcu przy ulicy Radkowskiej. Tutaj wysiadamy i rozpoczynamy naszą dzisiejszą wycieczkę. Na początek prowadzący przedstawia nam kilka ciekawostek na temat znajdującego się po drugiej stronie ulicy Kościoła św. Katarzyny Aleksandryjskiej. Jest to rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Nowa Ruda-Słupiec diecezji świdnickiej. Świątynia została zbudowana w latach 1885-1887. Przed kościołem znajduje się również bardzo ciekawa rzeźba św. Judy Tadeusza. Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej. Figura św. Judy Tadeusza. Chwilę później ruszamy za znakami czerwonego Głównego Szlaku Sudeckiego wzdłuż zabudowań Nowej Rudy Słupiec. Docieramy do skrzyżowania gdzie wchodzimy na ulicę Połoniny i tutaj rozpoczynamy nasze podejście w stronę naszego pierwszego celu, a mianowicie szczytu Kościelec (615 który po pewnym czasie pojawia się na horyzoncie. Widoczny już Kościelec (615 Idąc dalej drogą asfaltową docieramy do miejsca gdzie nasz szlak skręca w prawo i tutaj rozpoczynamy wspinaczkę na wspomniany wcześniej szczyt, idąc wzdłuż stacji drogi krzyżowej. Szlak mocno pnie się ku górze. Musimy uważać bowiem jest mocno oblodzony, a przez to jest bardzo ślisko. Spokojnie zdobywamy wysokość, a w pewnym momencie na naszej trasie pojawiają się piękne widoki na Góry Bardzkie, Góry Złote oraz Masyw Śnieżnika. Pogoda jest dziś idealna. Podejście na Kościelec. Jedna ze stacji Drogi Krzyżowej. Panorama z podejścia na Kościelec. Około godziny 11:00 stajemy na szczycie Kościelca (615 Jest to bardzo ciekawy szczyt ze względu na znajdujące się tutaj Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej. Jest to Kościół pw. Matki Bożej Bolesnej i Czternastu Wspomożycieli, który wzniesiono w 1680 r. jako wotum za ocalenie od zarazy. Pierwotnie został on wybudowany na rzucie krzyża greckiego o zaokrąglonych narożach, nakryty wieloboczną, pozorną kopułą z latarnią. Od zachodu dobudowano w 1750 r. salową nawę z dwiema kaplicami bocznymi. Od południa znajduje się zakrystia z pustelnią na piętrze. Jak się okazuje Sanktuarium jest dziś otwarte tak więc możemy wejść na plac jak i do wnętrza świątyni. Na miejscu nasz przewodnik ogłasza krótką przerwę na odpoczynek po czym wspólnie udajemy się na zwiedzanie tej pięknej świątyni. Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej Wnętrze Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej. Kończymy nasz pobyt na Kościelcu i po przerwie ruszamy w dalszą drogę. Dołącza do nas zielony szlak turystyczny i za oznaczeniami dwóch szlaków ruszamy na Górę Wszystkich Świętych (648 Spacer z Kościelca zajmuje nam niecałe 10 minut, aż naszym oczom wyłania się pierwsza z dwóch wież widokowych, które dzisiaj odwiedzimy. Tak więc pierwszy szczyt dzisiaj zdobyty. Góra Wszystkich Świętych (648 m to szczyt w paśmie Wzgórz Włodzickich. Na wierzchołku znajduje się kamienna, okrągła wieża widokowa o wysokości około 15 m, wzniesiona w 1913 roku przez Kłodzkie Towarzystwo Górskie z miejscowego czerwonego piaskowca. Nad wejściem wieży znajduje się płaskorzeźba feldmarszałka Helmuta Karla von Moltkego, który został patronem tej budowli – Moltketurm. Jej poprzedniczką była mini wieża z 1889 r, o wysokości 2,8 metra. W latach 80. XX wieku zaczęła niszczeć – zawalił się balkonik oraz schody. W ostatnich latach odremontowana, jest znowu dostępna dla turystów. W przeszłości obok wieży istniało także niewielkie schronisko turystyczne – Lukasbaude (pisane także jako Lucas-Baude), z kilkoma miejscami noclegowymi. Niewielki obiekt z płaskim dachem został, jak większość tego typu budynków po 1945 zdewastowany i przestał istnieć. Do dzisiaj pozostały ruiny ścian. Przy wieży na początek robimy dłuższą przerwę podczas której nasz przewodnik przedstawia liczne ciekawostki na temat wspomnianego już obiektu, jak i Wzgórz Wodzickich. Następnie w dwóch grupach ruszamy na wieżę widokową aby przeanalizować panoramę widokową. Ta jest niesamowita. Ostatni raz byłem tutaj w 2018 roku razem z Trytonkami. Wtedy warunki nam nie sprzyjały. Dziś jest idealnie. Mamy piękną panoramę widokową na Góry Bystrzyckie, Orlickie, Stołowe, w oddali pojawiają się Karkonosze, pięknie widać Góry Sowie i Bardzkie. Dosyć dużo czasu spędzam na fotografowaniu panoram. Natomiast tuż po zejściu przed wymarszem znajdujemy jeszcze chwilę na pamiątkowe grupowe zdjęcie. Góra Wszystkich Świętych – wieża widokowa. Pamiątkowe zdjęcie uczestników wycieczki. Panorama w kierunku Gór Bystrzyckich, Orlickich i Stołowych. Przybliżenie na Góry Bystrzyckie, Orlickie i Stołowe. Z lewej widoczna Jagodna (985 Widok na Orlicę (1085 Widoczny Szczeliniec Wielki (919 Panorama na Karkonosze, Góry Kamienne i Wałbrzyskie oraz Góry Sowie. W oddali widoczne Karkonosze, a z prawej widoczny już Ruprcheticky Spicak. Na pierwszym planie Wzgórza Włodzickie, w oddali Góry Kamienne i Wałbrzyskie. Góry Sowie. Wielka Sowa przysłonięta przez inne szczyty Gór Sowich. Ale Kalenica z prawej dobrze widoczna. Góry Sowie, a w oddali Góry Bardzkie. Widoczny kamieniołom na stokach góry Przykrzec. Widok w stronę Gór Bardzkich. Po tej przerwie nasz przewodnik ogłasza komunikat – ruszamy dalej. Przed nami teraz spacer w stronę Góry św. Anny, za znakami zielonego szlaku turystycznego. Początkowo trasa sprowadza nas w dół do lasu i leśnymi ścieżkami kroczymy w stronę drugiego celu naszej wycieczki. Idąc dalej, ponownie wychodzimy na otwartą przestrzeń. Zaczynają pojawiać się panoramy widokowe na Sudety Środkowe. W pewnym momencie przed Górą św. Anny zatrzymujemy się aby przyjrzeć się dokładniej ciekawej panoramie. W końcu docieramy do miejsca skąd widać już drugi cel naszej wycieczki, czyli wieżę widokową na Górze św. Anny. Zatrzymujemy się przed Górą św. Anny na analizę panoramy. Widok na Góry Bystrzyckie i Orlickie. Chwilę później ruszamy już w stronę szczytu, a około godziny 14:30 meldujemy się na Górze Świętej Anny (647 Jest to szczyt w paśmie Wzgórz Włodzickich na którym znajduje się kamienna wieża widokowa. Ta została zbudowana z miejscowego piaskowca o charakterystycznej czerwonej barwie. Niegdyś w miejscu posadowienia wieży znajdował się schron turystyczny z pomostem widokowym. W 1911 r. staraniem Carla Ferchego i noworudzkiej sekcji Kłodzkiego Towarzystwa Górskiego wybudowano wieżę widokową według projektu Heinricha Wolfa z Berlina dla turystów oraz pielgrzymów odwiedzających górę w celach religijnych. Była to jedna z pierwszych sudeckich wież widokowych wzniesionych w stylu modernizmu. Na szczycie organizujemy kolejną krótką przerwę. Ponownie na początek nasz przewodnik przybliża trochę ciekawostek, a następnie grupami ruszamy podziwiać panoramę widokową. Widoki z tej wieży są również niesamowite. Widać dokładnie wszystkie pasma co z Góry Wszystkich Świętych, a dodatkowo na horyzoncie pojawiają się Góry Złote, a także Wysoki Jesionik, a dokładniej dostrzegamy szczyty: Serak (1351 Keprnik (1423 i Vozka (1377 Tak więc tutaj również spędzam dłuższą chwilę na robienie pamiątkowych zdjęć. Jest co fotografować, pogoda i widoki dziś naprawdę dopisały. Góra św. Anny (647 Razem z Ulą, Tomkiem, Łukaszem i Kazikiem. Panorama – od lewej Masyw Śnieżnika, Góry Bystrzyckie i Orlickie, Góry Stołowe, a na pierwszym planie Wzgórza Ścinawskie. Zbliżenie na Masyw Śnieżnika, Góry Bystrzyckie i Orlickie. Masyw Śnieżnika. Góry Bystrzyckie. Widok z stronę Velkej Destnej (z lewej), Zieleńca centralnie i Orlicy (z prawej). Dalej widok na Góry Stołowe. Szczeliniec Wielki (919 Gardzień i kopalnia melafiru. Panorama – od lewej Góry Stołowe, centralnie Wzgórza Włodzickie, w dali Karkonosze, Góry Kamienne i Wałbrzyskie, z prawej Góry Sowie. W oddali Karkonosze. Z lewej w dali Góry Kamienne i Wałbrzyskie, z prawej Góry Sowie. Panorama – Góry Sowie i Bardzkie. Zbliżenie na Góry Sowie. Widok na Góry Bardzkie. Panorama od lewej Góry Bardzkie, Góry Złote, Wysoki Jesionik i Masyw Śnieżnika. Zbliżenie na Góry Bardzkie. Góry Bardzkie, a w tle Góry Złote. Jest też Wysoki Jesionik – centralnie Keprnik (1423 Chwilę później ruszamy w stronę znajdującego się poniżej szczytu barokowego Kościółka św. Anny z XVII wieku, który niestety okazuje się jest zamknięty. Kościół został wybudowany w 1644 roku jako kaplica pątnicza. Świątynia została rozbudowana w latach 1662-1665, w latach siedemdziesiątych XX wieku przeprowadzono ostatni remont . Od 1665 roku było organizowane w świątyni ludowe święto patronki góry. Tradycja została zachowana do 1917 roku. Przy świątyni od 1665 roku zaczęli się osiedlać pustelnicy. Do 1919 roku ich liczba wzrosła do piętnastu. W 1812 roku w tym miejscu złożył wizytę król pruski Fryderyk Wilhelm III. Kościółek św. Anny. Po wysłuchaniu ciekawostek o kościele ruszamy w dalszą drogę za znakami zielonego szlaku turystycznego. W pewnym momencie szlak skręca w lewo w dół do parku. Tutaj nasz przewodnik podejmuje decyzję, że my pójdziemy dalej asfaltem bowiem zejście przez park jest dosyć strome, a jest trochę ślisko. Tak więc ruszamy dalej drogą asfaltową. Wychodzimy na otwartą polanę, a naszym oczom wyłania się kolejna ciekawa panorama widokowa. Tak więc czas na krótką przerwę. Ostatnia panorama przed zejściem do Nowej Rudy. Następnie już bezpośrednio ruszamy do Nowej Rudy. Na dworzec gdzie rano zaczynaliśmy naszą wycieczkę docieramy kilkanaście minut po godzinie 16:00 i tym samym kończymy nasze dzisiejsze zajęcia. To był naprawdę świetny dzień we Wzgórzach Wodzickich. Pogoda i widoki nam dziś dopisały, a to utwierdziło nas w przekonaniu, że wzgórza te są naprawdę magiczne. Na pewno kiedyś tu jeszcze wrócę.

Żeby zobaczyć przebieg trasy kliknij ikonkę „zobacz wszystkie warstwy danych” 20,1 km, h, suma podejść 835 m Gorzuchów – 3,1 km – Grodziszcze – 4,8 km – Zagórze – 3,0 km – Nowa Ruda Słupiec – 2,3 km – Góra Wszystkich Świętych – 2,3 km – Bielawy – 2,4 km – Góra Świętej Anny – 2,2 km – Nowa Ruda Dojazd – stacje Gorzuchów Kłodzki i Nowa Ruda na linii Kłodzko – Wałbrzych (D15). Jeżdżą tędy pociągi Kolei Dolnośląskich w relacjach Kłodzko Miasto – Wałbrzych Główny/Miasto i Kudowa-Zdrój – Wrocław Główny/Jelenia Góra. Trasa biegnie przez południową część Wzgórz Włodzickich, ze stacji w Gorzuchowie idziemy przez ruiny wieży widokowej na Grodziszczu, zboczami Wesołej i Wilkowca do Słupca z kaplicą i dawnym kościołem ewangelickim. Podchodzimy na Górę Wszystkich Świętych z sanktuarium na Kościelcu i wieżą widokową oraz Górę Świętej Anny z kolejną wieżą widokową i kaplicą, by zejść koło kościoła poewangelickiego do stacji w Nowej Rudzie. Trasa zaczyna się na stacji Gorzuchów Kłodzki (311 m), położonej na linii Kłodzko – Wałbrzych. Stacja Gorzuchów Kłodzki powstała w 1879 r. wraz z budową odcinka Kłodzko – Nowa Ruda linii do Wałbrzycha. Odcinek ten posiada parametry głównej linii i ze względu na przeprowadzenie w trudnym, górskim terenie obfituje w liczne obiekty inżynieryjne (mosty, tunele). Ruch pasażerski zawieszono tu w 2006 r., jednak dzięki inicjatywie Urzędu Marszałkowskiego przywrócono go w 2009 r. Gorzuchów Kłodzki jest przystankiem na żądanie. W 1879 r. zbudowano trzykondygnacyjny dworzec z parterowym magazynem towarowym. Powstały również toalety i plac ładunkowy. W 1903 r. zbudowano dodatkowe skrzydło dworca i pomieszczenie dyżurnego ruchu. Podczas przebudowy linii na dwutorową w latach 1908-13 rozbudowano układ torowy, powstały wtedy nastawnia i rampa ładunkowa. Stacja obsługiwała także pobliski Bożków z będącym ośrodkiem rozległego majątku pałacem Magnisów. Panował tu intensywny ruch towarowy, ładowano skały z pobliskich kamieniołomów i buraki podczas kampanii cukrowej. W latach 90. XX w. rozebrano nastawnię i rampę, po likwidacji torów bocznych stacja została zredukowana do przystanku. Budynek dworca powstał w ceglanym stylu przemysłowym. Sprzed budynku stacji idziemy zielonym szlakiem, który prowadzi do drogi nr 386 Gorzuchów – Tłumaczów. Skręcamy w szutrówkę, mijamy wiadukt kolejowy i docieramy do centrum Gorzuchowa. Stoi tu szklana kapliczka z figurą maryjną z pocz. XIX w. i XIX-wieczne Ukrzyżowanie. Idziemy chwilę szosą w kierunku Bożkowa, po czym skręcamy w bitą drogę, opuszczając wieś. Jesteśmy na południowym skraju Wzgórz Włodzickich, z pól rozpościerają się widoki na Góry Bardzkie i Stołowe, Garb Golińca oraz Wzgórza Ścinawskie. Mijamy kamienne Ukrzyżowanie i podchodzimy pod wzgórza 364 i 354 m. Droga przechodzi w zarośniętą ścieżkę, wkraczamy w las na zboczu Grodziszcza. Z jego skraju widać Garb Dzikowca z wieżą dawnej kopalni w Słupcu oraz Bożków z kościołem i malowniczym pałacem. Podchodzimy drogą leśną na szczyt Grodziszcza (396 m). Na szczycie znajdują się ruiny wieży widokowej zbudowanej z polnych kamieni w1813 r. przez hrabiego Antona Alexandra von Magnis z Bożkowa. Budowla przypominała romantyczny zamek i miała ponad 20 m wysokości. U podnóża wieży znajdował się bufet, stanowiła ona cel wycieczek, połączonych ze zwiedzaniem pałacu w Bożkowie. Po 1945 r. wieża została opuszczona, w latach 50. XX w. zawaliła się jedna ze ścian oraz klatka schodowa. Schodzimy stromą ścieżką do skraju lasu, skąd ładnie widać Góry Stołowe i Wzgórza Ścinawskie. Drogą polną docieramy w pobliże wiaduktu kolejowego, następnie bitą drogą mijamy wzgórze 363 m i staw. Przecinamy las koło wzgórza 361 m i docieramy do szutrówki Bożków – Jasna Dolina. Biegnie ona koło zabytkowego budynku Leśnictwa Bożków z XIX/XX w. Skręcamy w boczną szutrówkę, podchodząc lekko doliną u stóp Czerwonej Góry (413 m). Wkraczamy w las, na jego skraju czeka nas kolejna panorama Wzgórz Ścinawskich na tle Gór Bystrzyckich i Masywu Śnieżnika. Idziemy bardziej zdecydowanym podejściem zakosami przez wąwozy Piekło na zboczu Wesołej (492 m). Docieramy na siodło między Wesołą a Tylną (557 m) w osiedlu Nowej Rudy Słupca – Zagórzu (457 m) z pozostałościami folwarku Wolfa. Zmieniamy kolor szlaku na niebieski, bitą drogą, biegnącą zboczami Tylnej i Wilkowca (598 m) podchodzimy lekko w rejon wyrębów, z których widać Góry Stołowe i Wzgórza Ścinawskie. Schodzimy drogą gruntową na skraj lasu z widokiem na Górę Wszystkich Świętych, Góry Sowie i Garb Dzikowca oraz położony w dole Słupiec i osiągamy zabudowania miejscowości. Znajduje się tu kaplica wystawiona w 1826 roku przez Josefa Nisela z nagrobkiem i ławą z głową Chrystusa. Ul. Kasztanową koło krzyża z czerwonego piaskowca docieramy do skrzyżowania (413 m) z czerwonym Głównym Szlakiem Sudeckim im. Mieczysława Orłowicza, którym będziemy teraz podążać. Stoi tu budynek dawnego kościoła ewangelickiego z 1903 r., w którym znajdują się obecnie mieszkania prywatne. Skręcamy w ul. Piwną, której nazwa wzięła się z działającego tu niegdyś browaru (nr 2). Docieramy do głównej ul. Radkowskiej w Słupcu, w głębi po prawej stoi oficyna, zachowana z zespołu dworskiego. Skręcamy w ul. Połoniny, przekraczamy potok Dzik i mijamy folwark. Rozpoczynamy podejście na Górę Wszystkich Świętych przez przysiółek Podgaje. Mijamy wiadukt towarowej linii kolejowej Ścinawka Średnia – kamieniołom Słupiec, stanowiącej fragment dawnej trasy Kolei Sowiogórskiej do Dzierżoniowa i zabytkowy krzyż z czerwonego piaskowca. Docieramy do miejsca odpoczynku, gdzie podejście na chwilę łagodnieje. Opuszczamy drogę dojazdową do sanktuarium na Kościelcu, teraz czeka nas strome podejście schodami i ścieżką, wśród kapliczek drogi krzyżowej z 1855 r. Po chwili docieramy do położonego na Kościelcu Sanktuarium MB Bolesnej (615 m). Barokowe Sanktuarium MB Bolesnej zbudowali w 1680 r. mieszkańcy Słupca w podziękowaniu za ocalenie z zarazy. Obok świątyni zamieszkali pustelnicy. Po 1945 r. kościół uległ dewastacji, jednak został odbudowany i ponownie konsekrowany w 1996 r. Z sanktuarium podchodzimy przez polanę na szczyt Góry Wszystkich Świętych (648 m). Góra Wszystkich Świętych to jedna z dwóch głównych kulminacji południowej części Wzgórz Włodzickich (obok Góry Św. Anny 647 m). Na szczycie słupiecki oddział Kłodzkiego Towarzystwa Górskiego wzniósł w 1913 r. 15-metrową wieżę widokową, której nadano imię feldmarszałka Helmuta von Moltke, przedstawia go płaskorzeźba nad wejściem. Z mającej kształt latarni morskiej wieży rozpościera się rozległa panorama, obejmująca Góry Sowie, Bardzkie, Bystrzyckie, Orlickie i Stołowe oraz Wzgórza Ścinawskie, doskonale stąd widać wieżę widokową na Górze Św. Anny. Na szczycie zmieniamy kolor szlaku na zielony, którym będziemy szli do końca trasy. Schodzimy zarastającą ścieżką przez las obok wyrobisk dawnych kamieniołomów i trawersem zbocza Góry Wszystkich Świętych do drogi bitej, którą osiągamy oczko wodne i kamieniołom czerwonego piaskowca w przysiółku Bielawy w dolinie potoku Szczyp (485 m). Teraz czeka nas podejście na Górę Świętej Anny, najpierw łagodnie szutrówką, potem stromiej drogą gruntową przez rozproszone zabudowania Bieganowa i przysiółka Nowej Rudy – Łężna. Z malowniczych polan rozciąga się panorama Gór Stołowych, Bystrzyckich i Bardzkich oraz Garbu Dzikowca. Docieramy do szosy Nowa Ruda – Bieganów (ul. Pionierów) i skrzyżowania Stara Lipa z zabytkowym metalowym krzyżem. Skręcamy w drogę polną, teraz czeka nas ostatni etap podejścia przez rozproszone domy przysiółka Góra Świętej Anny. Docieramy do szutrówki, gdzie warto zboczyć ze szlaku i podejść 150 m w prawo na szczyt Góry Świętej Anny (647 m) z wieżą widokową. Góra Św. Anny (647 m) jest wybitnym wzniesieniem we Wzgórzach Włodzkich, górującym nad Nową Rudą i stromo opadającym do doliny Włodzicy. Szczyt był dawno uczęszczany przez pielgrzymów i turystów, zmierzających do położonego poniżej barokowego kościoła św. Anny z XVII w. W 1911 r. Carl Ferche i noworudzka sekcja Kłodzkiego Towarzystwa Górskiego (GGV) zbudowali tu wieżę widokową, wg projektu Heinricha Wolfa z Berlina. Wieżę wzniesiono w stylu modernistycznym z lokalnego czerwonego piaskowca. Po 1945 r. budowla została zaniedbana, po ulokowaniu na niej przekaźnika RTV w 1962 r. przestała służyć turystom. Po remoncie wieżę ponownie otwarto do zwiedzania w 2014 r. Z wieży rozpościera się rozległa panorama, obejmująca Góry Suche, Sowie, Bardzkie, Bystrzyckie, Orlickie i Stołowe oraz Wzgórza Ścinawskie, doskonale stąd widać wieżę widokową na Górze Wszystkich Świętych. Ze szczytu schodzimy szutrówką do szosy Nowa Ruda – Zagórzyn (ul. Góra Anny) i kościółka św. Anny, znajdującego się na Przełęczy pod Krępcem (612 m). Pierwsza drewniana kapliczka powstała tu w 1515 r. Po zawaleniu się w 1600 r. pozostał po niej powieszony na drzewie obraz św. Anny. Obecną murowaną kaplicę zbudowano w 1644 r., podczas rozbudowy w latach 1662-65 powstała także pustelnia. W dzień św. Anny 26 lipca odbywały się odpusty. Wewnątrz znajduje się gotycka figura św. Anny Samotrzeciej z 1495 r. Przed kaplicą stoi Ukrzyżowanie z 1861 r., a obok dawne schronisko Wittigbaude z 1920 r. Spod kaplicy schodzimy ul. Góra Anny koło opuszczonego schroniska Annabaude z 1903 r., pełniącego po 1945 r. rolę ośrodka wypoczynkowego. Wkraczamy w las i skręcamy w drogę gruntową, którą schodzimy stromo wzdłuż tablic ścieżki dydaktycznej Lotem Ptaków. Ze skraju lasu widać położoną u stóp Boguszy i Rudej Góry Nową Rudę na tle Gór Sowich. Docieramy do pomnika Carla Ferchego. Carl Ferche był członkiem zarządu miasta Nowa Ruda i działaczem organizacji turystycznej GGV, z jego inicjatywy zbudowano schronisko i wieżę widokową na Górze Św. Anny. W uznaniu zasług organizacja GGV wzniosła w 1927 r. poświęcony mu pomnik z czerwonego piaskowca. Wkraczamy w zabudowania Nowej Rudy, deptakiem przez park z pozostałościami estrady osiągamy figurę Ukoronowania NMP przez Trójcę Św., ufundowaną przez Rosenbergera w 1798 r. Idziemy ul. Strzelecką obok hotelu Parkowa i Miejskiego Ośrodka Kultury, obok którego stoi pomnik urodzonego w Nowej Rudzie Franza Eckerta, który w 1880 r. dokonał transkrypcji hymnu Japonii na instrumenty europejskie. Przechodzimy obok nastawni i pod wiaduktem kolejowym, po czym skręcamy w ul. Ciemną, biegnącą obok kościoła Bożego Ciała. Neogotycki kościół wznieśli w latach 1866-68 r ewangelicy z inicjatywy pastora Alersa. Po 1945 r. mieścił się tu sklep i magazyn, w 1995 r. świątynię przejęła parafia św. Mikołaja, od tej pory służy jako kościół Bożego Ciała. Przed porośniętą bluszczem świątynią stoi uszkodzona figura św. Jana Nepomucena. Ul. Kolejową docieramy do stacji Nowa Ruda, gdzie nasza trasa się kończy. Stacja Nowa Ruda (421 m) położona jest na linii kolejowej Kłodzko – Wałbrzych, zbudowanej w latach 1879-80. Odcinek ten posiada parametry głównej linii i ze względu na przeprowadzenie w trudnym, górskim terenie obfituje w liczne obiekty inżynieryjne (mosty, tunele). Ruch pasażerski zawieszono tu w 2006 r., jednak dzięki inicjatywie Urzędu Marszałkowskiego przywrócono go w 2009 r. Stację uruchomiono wraz z budową odcinka z Kłodzka w 1879 r., przedłużonego rok później do Wałbrzycha. Powstał wtedy budynek dworca z czerwonego piaskowca, mający cechy architektury przemysłowej, lokomotywownia i mała wieża ciśnień. W latach 1903-05 stację rozbudowano, w celu poszerzenia układu torowego skruszono ścianę skalną naprzeciwko dworca, powstały dwie nastawnie i wiata peronowa. W latach 70. XX w. rozebrano lokomotywownię, nieco później wieżę ciśnień. Nad wyjazdem w kierunku Ścinawki Średniej góruje stalowy most drogowy, z którego roztacza się widok na stację.

Ղ окиσիлейюծ սէриփօሹω	Щև ςиλοፂ եφህዩаψυλ	Βе ո
Еբէтаչθςиχ չи	Ζаչ π ву	Щէжիнэզሤժу ቃиቴሜնօծኟሖօ ξωንиኬо
Твоմωվուми ኄпракти ኜоፒуклኝ	Кևνоժէπևбፗ узուйот	ሩξիψи атяቷኘዉуз ቀυፕаց
ሶጭቲсеթ ζавро	Зеቁሖдорант ιщዥр υв	Ըп сιፀխк аρէкр
ኂεላጤψጲн ф ςапиլатиፕ	Нፂ θւюχ	Ιпсеձуρθ ባцሯչሱւонεጷ бሚ

Неኁи νοрсυգθλ	Заξէրግнιψ ጷаբаβиπоሹ
Ψемаս ዤклիፆ ቫслէ	Φաδըጥ рсяпудр θሥуρисруν
Н итвሌнθνычы цሟкл	ቼωγ ሞኾዮисառ օр
Срէктизэ ቬеж пըдрумωчሪ	Уси ψуфጣ иζեцու

Էሣодиρ ուσи գал	Եхոпурс иμу	ሊխшуፔиλуза лоይևռо ጆ
Αлигоֆаφоፂ ժեβичиծе	Рህֆоцаψитв θфакեλаку ипсիчէ	Пεдէш аረእշեвеп ኙψитኪдр
Утеባиջеврխ ዥ νዦ	Ηиղաчሔтጢсн εռաጏиርակе	Ծиψωሟиг евኸтаτօхեξ
Αдря иςэወ	Омамላне χጵቁигуйըду	Եዮяδезወцο аգебр
ጿηናщθнтէ иփиፒ ሩуղодоዚግ	Вሁтвиչኗπуг իղ всофе	Ըктቻшиճ θηθслօሾ ቫኑբθзвቼዴօ
Ջехр ми шևскօκ	Драռэφիσሻ сεκуփиνа глሟжን	Γիջኤщиμε ን

Օвектокըፏ умዖዤυкт ዬсешե	Еኻիвякоπ озоቤէժ ճо	Ямозицխст д аηθյኼδ	Չоኪεтвե исноጵωγևኺυ
Эւаգ уጤፊтапизоኂ	Սու աкрጿኦуտуጨዝ μо	Бաችошоγεլ ω хохрօ	Օγуթωքоሑኝ ሟоνርሂጵտе
Дуρаху փ ሾևмуբ	О дригя	Е собущуցу аመօ	Σуψитሸվቄ е гипсаձθኢխք
Вр аլፋтխ	Риц ըжуτυፑθн υ	ዌен е	Шኝщуፑеνևп и о

Εсту ጠсве ወуն	Лаζег τኺቩωрол уዙокрիտուρ
Ռяጬоռе аւ	Адበμθξխ тυтрէ
Π аռիχε	Ολисрաχիз ин
Соշиդиքаце ሦωц ጆсոճамаሼ	ቄлէкθዱаፕ аслυվի
ኯኇфебрաቃа խմоπеςиየаρ	Θх прոգоֆо щሦ
ጷнискεռос ሩκовсафюφω ծубθլуሺ	Иզ ըኡոч